المقدمة المفوّتة عبارة عن المقدمة التى يحكم العقل بوجوب الاتيان بها قبل وجوب ذيها مقدمه مفوته عبارت است از مقدمهاى كه عقل حكم مىكند به اينكه قبل از وجوب ذى المقدمه بايد انجام شود على وجه لو لم يأت بها قبله لما تمكن من الاتيان بالواجب فى وقته بهطورى كه اگر مكلف آن را قبل از زمان وجوب ذى المقدمه انجام ندهد قدرت انجام دادن واجب را در وقت خودش نخواهد داشت كقطع المسافة للحج قبل حلول ايامه مانند پيمودن مسير براى حج قبل از رسيدن ايام حج ( ماه ذىالحجه ) بناء على تأخر وجوب الحج الى ان يحين وقته بفرض اينكه واجب شدن حج تا رسيدن زمان ذىالحجه مؤخر باشد [ يعنى بفرض اينكه ما معتقد باشيم كه به محض استطاعت مالى حج واجب نمىشود بلكه بايد ايام مناسك حج فرابرسد و آنگاه حج واجب مىگردد كه در اين صورت طى طريق و انجام ساير مقدمات قبل از ذىالحجه از مصاديق مقدمه مفوته خواهد بود اما اگر بگوييم به مجرد استطاعت مالى حج واجب است در اين صورت انجام كليه مقدمات از نوع مقدمه مفوته نخواهند بود چرا كه مقدمه مفوته چيزى است كه قبل از وجوب ذى المقدمه واجب است ] فبما ان ترك قطع المسافة فى وقته يوجب فوت الواجب يعبر عنه بالمقدمة المفوتة پس از آنجا كه ترك پيمودن مسير در زمان خودش موجب فوت شدن واجب ( حج ) مىشود از آن به مقدمه مفوته تعبير كردهاند و مثله الاغتسال عن الجنابة للصوم قبل الفجر و
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 210
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢١٠