معد و زمينهساز ، اجزاى تشكيلدهنده يك واجب مركب مىباشند مثلا انجام هريك از اجزاى نماز زمينهء جزء بعدى را فراهم مىكند بهطورى كه مثلا تا ركوع نرويم نمىتوانيم سجده كنيم و تا سجده نكنيم انجام تشهد ممكن نخواهد بود پس انجام دادن هريك از اجزاى نماز ، معد و زمينهساز جزء بعدى است تا نهايتا به معلول يعنى انجام دادن كل واجب مركب و سقوط تكليف از عهده مكلف بيانجامد .
و اما مانع چيزى است كه وجودش مانع از تأثيرگذارى فاعل يا علت مىباشد مانند خيس بودن و ترى چوب كه مانع از سوختن آن مىشود . و مثال شرعى مانع ، مانند حدث كه مانع از صحت نماز است يا قتل كه مانع از ارث بردن قاتل مىشود يعنى اگر كسى فردى را به قتل برساند [ كه على القاعده مورث او به حساب مىآمد يعنى فردى كه اگر بطور طبيعى مىمرد ارثش به او مىرسيد ] مثل اينكه فرزندى پدر خود را بكشد كه در اين صورت او از ارث محروم خواهد شد .
عبارت كتاب چنين است :
-
الرابع : تقسيمها الى السبب و الشرط و المعد و المانع ( تقسيم چهارم : دستهبندى مقدمه به سبب و شرط و معد و مانع )
و ملاك هذا التقسيم هو اختلاف كيفية تأثير كل فى ذيها غير ان تأثير كل يغاير نحو تأثير الآخر و معيار اين تقسيمبندى همان اختلاف در چگونگى اثرگذارى هر مقدمه در ذى المقدمه با نوع تأثيرگذارى مقدمهء ديگر مىباشد چرا كه تأثيرگذارى هر مقدمه با نوع اثرگذارى مقدمه ديگر متفاوت است و اليك تعاريفها و به شما تقديم مىشود تعريف اين نوع