وابسته بر قرار دادن نردبام مىباشد [ اگرچه براى اين كار ممكن است راههاى ديگرى نيز وجود داشته باشد ] .
-
مقدمه وجود و صحت و وجوب و علم
در تقسيمبندى سوم ، مقدمه به چهار قسم تقسيم مىگردد و معيار تقسيم در اين بخش به اعتبار ذى المقدمه مىباشد . توضيح مطلب آن است كه گاهى چيزى زمينه و مقدمه وجود ذى المقدمه است بهطورى كه اگر محقق نشود ذى المقدمه وجود پيدا نمىكند مانند رابطهء علت و معلول كه تا علت محقق نشود معلول آنهم وجود پيدا نمىكند كه به اين نوع مقدمه ، مقدمهء وجود گفته مىشود يعنى مقدمهاى كه وجود ذى المقدمه وابسته برآن است . اما مقدمه صحت آن است كه صحيح بودن ذى المقدمه برآن وابسته است مانند طهارت بدن و لباس كه شرط صحت نماز است يا مانند اجازهء مالك كه شرط صحت معاملهء فضولى مىباشد يعنى اگر بدن و لباس نجس باشد نماز صحيح نخواهد بود يا اگر مالك ، معاملهاى را كه بدون اطلاع او انجام شده را اجازه ندهد آن معامله باطل است . اما مقدمهء وجوب آن است كه وجوب ذى المقدمه وابسته برآن است يعنى اگر بخواهد ذى المقدمه واجب شود بايد آن مقدمه حاصل شود و تا آن مقدمه نباشد آن عمل هم واجب نمىشود مانند استطاعت كه شرط وجوب حج است و تا زمانى كه مكلف مستطيع نباشد حج بر او واجب نخواهد بود يا مانند بلوغ و عقل نسبت به همهء تكاليف كه تا وقتى كه فرد ، بالغ و عاقل نباشد چيزى هم بر او واجب نيست . و مقدمهء علميه آن است كه اگر مكلف بخواهد به تحقق مأمور به و انجام دستور مولى علم پيدا كند بايد آن را رعايت نمايد يعنى اين مقدمه دخالتى در حقيقت