شك داريم كه آيا نجاستى به آن رسيده يا نه ؟ در اينجا ما حكم به پاكى آن لباس مىكنيم كه البته اين استصحاب يك حكم ظاهرى است ] ثم تبين انه نجس بعد معلوم شود كه آن لباس واقعا نجس بوده است فهل يجزى عن الاعادة فى الوقت و القضاء بعده او لا ؟ پس آيا اين نماز مجزى بوده و كفايت از اعادهء در وقت و قضاى بعد از وقت مىكند يا نه ؟ فيه اقوال در اين مسئله نظريات متعددى وجود دارد ثالثها الاجزاء مطلقا سومين نظريه در اين باب اين است كه عمل انجام شده مطلقا مجزى است [ چه در اماره و چه در اصل ] من غير فرق بين كون الامتثال بالامارة او الاصل و تفاوتى هم نيست كه اطاعت مولى بوسيلهء اماره باشد يا اصول عمليه .
بعضى از نظريات ديگر در اين مسئله عبارتند از :
1 - عمل انجام شده مطلقا مجزى نيست . 2 - اعمالى كه برطبق امارات انجام شود مجزى است اما كارهايى كه براساس اصول عمليه صورت گرفته باشد مجزى نيست . 3 - به نظر ما ( شارح ) در امارات مطلقا مجزى است چه كشف خلاف در وقت باشد يا خارج از وقت اما در اصول عمليه بايد بين شرائط واقعى و شرائط ظاهرى واجب تفصيل قائل شويم ، بهطورى كه كشف خلاف در شرائط ظاهرى اشكالى ندارد و عمل انجام شده مجزى است اما كشف خلاف در شرائط واقعى واجب موجب بطلان آن عمل شده و بنابراين عمل انجام شده مجزى نخواهد بود مثلا بر اساس روايات ، طهارت از حدث شرط واقعى نماز مىباشد و نمازگزار
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 190
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٩٠