موجود مىشود فاذا امتثل المكلف ما امر به بايجاد مصداق واحد منه فقد امتثل ما امر به پس زمانى كه مكلف مأمور به را به سبب ايجاد يك مصداق از آن اطاعت نمود ، در واقع آنچه را كه به او امر كردهاند را اطاعت كرده است [ مثلا مولى گفته است « صلّ » يعنى نماز بخوان . پس وقتى كه مكلف يكبار نماز خواند و يك مصداق از افراد نماز را در خارج ايجاد كرد ، در واقع او امر مولى را اطاعت كرده است ] و لا يبقى لبقاء الامر بعد الامتثال وجه و بعد از آنكه مكلف امر مولى را اطاعت كرد ديگر وجهى ندارد كه تكليف و امر مولى همچنان باقى بماند . و انما النزاع فى اجزاء الامر الواقعى الاضطرارى عن الاختيارى و اجزاء الامر الظاهرى عن الواقعى و همانا نزاع و اختلاف در مجزى بودن امر واقعى اضطرارى از امر اختيارى و مجزى بودن امر ظاهرى از امر واقعى است .
و هاهنا مبحثان و در اينجا دو مبحث مطرح مىشود .
-
المبحث الاول : اجزاء الامر الواقعى الاضطرارى عن الاختيارى ( بحث اول پيرامون مجزى بودن امر واقعى اضطرارى از امر اختيارى )
الصلوات اليومية واجبة بالطهارة المائية قال سبحانه
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ . . .
( المائدة / 6 ) نمازهاى يوميّه با طهارت آبى ( يعنى غسل و وضو ) واجب هستند زيرا خداوند سبحان مىفرمايد : اى كسانى كه ايمان آورديد هنگامى كه به نماز مىايستيد صورت و دستهاى خود را تا آرنج بشوييد . . . و ربما يكون