بهخودىخود دلالت بر مره دارد يا تكرار ؟ مثلا اگر مولايى به بردهء خود امر كرد كه آب بياورد ، آيا برآن برده لازم است چند بار آب بياورد يا اينكه يكبار كه آب آورد كافى بوده و نيازى به تكرار نيست ؟
اصوليين در اين مسئله به چند قول اختلاف نظر دارند . بعضى از ايشان معتقدند كه فعل امر دلالت بر مره مىكند يعنى مكلف بايد يكبار آن عمل را انجام دهد و اگر تكرار كردن آن عمل ، لازم باشد بايد دليل ديگرى وجود داشته باشد . گروه ديگرى از اصولىها مىگويند فعل امر دلالت بر تكرار دارد و زمانى كه مولى به چيزى امر مىكند بر بنده لازم است كه آن عمل را چندين بار انجام داده و تكرار نمايد تا وقتى كه خود مولى بگويد بس است ! . اما مشهور اصوليين بر اين عقيدهاند كه فعل امر بهخودىخود دلالت بر مره يا تكرار ندارد بلكه اين امور را بايد از قرائن و دلائل ديگر استفاده نمود زيرا صيغهء فعل امر از يك ماده و يك هيئت تشكيل شده است مثلا فعل « اكتب » يك ماده دارد كه همان « ك - ت - ب » است و دلالت بر نوع عمل مىكند كه مثلا مكلف بايد بنويسد نه اينكه راه برود يا بزند ، و يك هيئت دارد كه همان وزن « افعل » است و دلالت بر بعث و برانگيختن مكلف براى انجام دادن مأمور به مىكند و در اينجا غير از ماده و هيئت ، چيز ديگرى نداريم كه دلالت بر مره يا تكرار نمايد پس بنابراين مره يا تكرار را بايد از دلائل ديگرى استفاده كرد و فعل امر بهخودىخود بر هيچكدام از آنها دلالت ندارد .
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 166
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٦٦