كرده بودم بخور . حال سؤال اين است كه آيا خوردن آن غذا واجب است يا مستحب ؟ و يا اينكه اين امر صرفا به معناى بر طرف شدن ممنوعيت مىباشد ؟
مثال شرعى اين مسئله : در باب حج يكى از كارهاى حرام براى شخص محرم ، صيد كردن است يعنى فردى كه در حال احرام حج است نبايد صيد كند به دليل اينكه خداوند متعال فرموده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ
( مائده / 95 ) يعنى اى كسانى كه ايمان آورديد در حال احرام صيد نكنيد و حيوانى را به قتل نرسانيد . اما در آيه ديگرى فرموده است :
وَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا
( مائده / 2 ) يعنى وقتى كه محل شديد و از حالت احرام بيرون آمديد صيد كنيد .
حال بحث در اين است كه اين فعل « اصطادوا » يعنى صيد كنيد كه پس از نهى و ممنوعيت صيد در حالت احرام صادر شده است چه دلالتى دارد ؟
آيا صيد كردن بعد از احرام واجب است يا مستحب ؟ يا اينكه امر بعد از حظر دلالت بر اباحه دارد ؟ يا اينكه هيچكدام ؟
در اين مسئله نزديك به ده قول وجود دارد كه در كتابهاى اصولى مفصل ذكر شده است ولى مؤلف محترم كتاب الموجز ، به سه نظريه اشاره كردهاند كه عبارتند از :
1 - بعضى معتقدند كه امر بعد از منع دلالت بر وجوب دارد و در اين جهت تفاوتى بين صيغههاى فعل امر نيست [ خواه امرى كه بعد از ممنوعيت باشد يا امرى كه بعد از منع نباشد ] 2 - گروهى ديگر مىگويند امر بعد از منع دلالت بر اباحه دارد يعنى وقتى كه از چيزى نهى شده بود