اصول فقه از مقدمات و مبادى فقه است كه عهدهدار بيان چگونگى اقامه دليل بر حكم شرعى مىباشد چنانچه مؤلف محترم فرمودهاند : و على ذلك فعلم اصول الفقه من مبادئ الفقه يعنى علم اصول فقه از مقدمات فقه است و يتكفل بيان كيفية اقامة الدليل على الحكم الشرعى و به عهده دارد توضيح چگونگى دليل آوردن را و نحوه استدلال بر احكام را به انسان مىآموزد .
2 - اما موضوع علم اصول هر چيزى است كه صلاحيت داشته باشد در مسير استنباط ، شخص فقيه را يارى كند و به عبارت ديگر هر چيزى كه در جهت استنباط احكام قرار گيرد .
لازم به ذكر است كه در بين اصوليين در مورد موضوع علم اصول اقوال متعددى وجود دارد كه اهم آنها 3 قول است .
الف ) مشهور اصوليين ادله اربعه يعنى كتاب و سنت و اجماع و عقل را موضوع علم اصول دانستهاند .
ب ) بعضى ادله اربعه و استصحاب را مطرح كردهاند .
ج ) و گروه سوم معتقد شدند كه در اصول ، از يك سرى مسائل پراكنده بحث مىشود كه همه آنها در يك هدف مشتركند و آن استنباط احكام شرع است لكن لازم نيست براى آنها يك عنوان خاص در نظر بگيريم .
آيت اللّه سبحانى در مورد موضوع علم اصول نظرشان به قول سوم نزديك است و فرمودهاند : كل شىء يصلح لان يكون حجة فى الفقه و من شأنه ان يقع فى طريق الاستنباط يعنى هر چيزى كه صلاحيت دارد
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 13
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٣