( 1 ) امير المؤمنين على ( ع ) با حسن بن على بيعت كردند به او گفتند به سوى اين قوم كه نسبت به خدا و پيامبرش سرپيچى كرده و مرتكب گناه بزرگ شدهاند و با زور حكومت بر مردم را به چنگ آوردهاند حركت كن كه اميدواريم خداوند ما را بر آنان چيره سازد . امام حسن به سوى مردم شام حركت كرد و قيس بن سعد بن عباده را همراه دوازده هزار سپاهى كه شرطة الخميس نام داشتند در مقدمهء سپاه گسيل فرمود . كس ديگرى مىگويد - گروهى بر اين عقيدهاند - كه امام حسن ، عبيد الله بن عباس را همراه قيس بن سعد به شام گسيل فرمود . قيس بن سعد همراه سپاهيان حركت كرد و در ناحيهء مسكن و انبار فرود آمد . امام حسن در مدائن فرود آمد . معاويه هم با شاميان براى مقابله با امام حسن حركت كرد و كنار پل منبج استقرار يافت . هنگامى كه امام حسن در مدائن بود ناگاه جارچى ميان لشكر به دروغ جار كشيد كه قيس بن سعد كشته شد . مردم بر حجرهء امام حسن هجوم بردند و هر چه در آن بود به تاراج بودند تا آنجا كه فرشها و كنيزكان را در ربودند و رداى او را از دوشش غارت كردند . در آن ميان مردى از بنى اسد كه به او ابن اقيصر مىگفتند با خنجرى زهر آلود ضربتى به تهيگاه او زد . امام حسن از آنجا كه همه چيز را به غارت برده بودند حركت كرد و كنار كاخ سپيد - ايوان خسرو - فرود آمد و فرمود : اى مردم اين سرزمين ! نفرين خدا بر شما باد كه ديروز پدرم را كشتيد و امروز با من چنين كرديد ، مىدانم كه هيچ خيرى در شما نيست .
امام حسن ، عمر بن سلمه ارحبى را فراخواند و او را همراه نامهيى پيش معاوية بن ابو سفيان گسيل داشت و از او تقاضاى صلح كرد كه با سه شرط حكومت را به او واگذارد .
نخست اينكه بيت المال در اختيار امام حسن قرار گيرد تا وامها و تعهدهاى خود را پرداخت كند و هزينهء سفر خود و همراهانش را كه افراد خانواده و فرزندان خودش و امير المؤمنين على عليه السلام بودند فراهم آورد . دوم آنكه در حضور او و هنگامى كه او مىشنود به على ( ع ) دشنام داده نشود . سوم آنكه خراج فسا و داراب گرد از مناطق فارس تا هنگامى كه او زنده است همه ساله براى او فرستاده شود . معاويه با قبول پيشنهادهاى او ، صلح را پذيرفت . و گفته شده است ، امام حسن ( ع ) ، عبد الله بن حارث بن نوفل را پيش معاويه گسيل داشته است تا از معاويه تعهد انجام خواستههاى او را بگيرد . معاويه هم عبد الله بن عامر بن كريز و عبد الرحمان بن سمرة بن حبيب بن عبد شمس را گسيل داشت كه به مدائن و حضور امام حسن آمدند و آنچه را خواسته بود ، پذيرفتند و مورد تأكيد قرار دادند . در اين هنگام امام حسن براى معاويه نوشت تا بيايد ، و معاويه پس از پنج روز از پل منبج به مسكن آمد و روز
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 32
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٣٢