( 1 ) چون ريسمان و دستاويز اهل كتاب . قاسم از آن روز مرا از نوشتن حديث بازداشت . [ 1 ]
معلّى بن اسد از وهيب ، از يحيى بن سعيد ، از قاسم بن محمد براى ما نقل كرد كه مىگفته است * پس از نماز عشاء خود و يارانش به نقل حديث و گفتگو مىپرداختهاند .
واقدى مىگويد : محل نشستن - تدريس - قاسم بن محمد و سالم بن عبد الله در يك جاى مسجد پيامبر ( ص ) بوده است . پس از ايشان عبد الرحمان پسر قاسم و عبيد الله بن عمر آن جا مىنشستهاند و پس از آن دو ، مالك بن انس آن جا مىنشسته است ، و مقابل روزنهء عمر يعنى در فاصله قبر مطهر پيامبر ( ص ) و منبر قرار داشته است .
عبد الله بن مسلمة بن قعنب به ما خبر داد كه از مالك بن انس شنيده كه مىگفته است ، عمر بن عبد العزيز گفته است * قاسم بن محمد شايستگى خلافت داشته است .
عفان بن مسلم از حماد بن سلمة ، از حميد ، از سليمان بن قتّه براى ما نقل كرد كه مىگفته است * عمر بن عبيد الله همراه من هزار دينار براى عبد الله بن عمر و هزار دينار براى قاسم بن محمد فرستاد . من پيش ابن عمر رفتم كه در جاى غسل كردن خود سرگرم غسل بود . دستش را از پشت در بيرون آورد دينارها را در دستش ريختم . دعا كرد كه پيوند خويشاونديش پيوسته باد و گفت : اين پول چه خوب و به هنگام نياز رسيد . سپس پيش قاسم بن محمد رفتم از پذيرفتن آن خوددارى كرد . همسرش گفت : اگر قاسم بن محمد پسر عموى اوست ، من هم دختر عموى اويم ، اين مبلغ را به من بده . سليمان بن قته پول را به او داد .
عارم بن فضل از حماد بن زيد ، از ايوب به ما خبر داد كه مىگفته است * بر سر قاسم بن محمد شب كلاهى از خز سبز رنگ و بر تن او رداى نازك شاپورى ديدم كه نشانى رنگ شده با زعفران داشت . گويد : صد هزار درم باقى گذاشت كه چيزى از آن در منطقهء بقه - نزديك حيره - بود .
على بن عبد الله بن جعفر به ما خبر داد و گفت شنيدم سفيان ، از قاسم بن محمد و فضل او سخن گفت و افزود كه * پسرش عبد الرحمان هم بىفضل نبود .
سفيان مىگويد : عبد الرحمان پسر قاسم شنيد گروهى با پدرش دربارهء چيزى از موقوفات و صدقاتى كه متولى آن بود سخن مىگويند . عبد الرحمان به آنان گفت : به خدا سوگند شما با مردى گفتگو مىكنيد كه هرگز يك دانه خرما از محصول اين صدقات را
هامش
[ 1 ] . اين ستيز عمر با نوشتن و ثبت احاديث آيا مسأله جعل و تزوير در حديث را تقويت نمىكرده است ؟ !