( 1 ) نقل مىكند كه * سعيد بن مسيب در بيمارى مرگ خويش گفت : چون مردم بر گور من خيمه نزنيد و مرا بر قطيفهء سرخ حمل مكنيد و چراغ و شمعدان هم نياوريد و مرگ مرا به كسى اعلان نكنيد . همان كسان كه مرا به پيشگاه خدايم مىبرند مرا بسنده است و اين مناقب خوان اهل مدينه هم از پى جنازهام حركت نكند .
محمد بن سعد از اسماعيل بن عبد الله بن ابى اويس ، از قول پدرش ، از عبد الرحمان بن حارث مخزومى نقل مىكند كه مىگفته است * سعيد بن مسيب بيمار شد و بيماريش سخت شد ، نافع بن جبير بن مطعم براى عيادتش آمد . سعيد بن مسيب بيهوش شد . نافع بن جبير بن معطم گفت : بسترش را به جانب قبله قرار دهيد و چنان كردند . سعيد به هوش آمد و گفت : چه كسى به شما دستور داد بستر مرا را رو به قبله كنيد آيا نافع بن جبير دستور داده است ؟ نافع گفت : آرى . سعيد گفت : اگر من اهل قبله و دين نباشم اين كار شما كه بستر مرا رو به قبله كنيد براى من سودى نخواهد داشت .
محمد بن سعد از فضل بن دكين ، از خالد بن الياس ، از نافع بن جبير بن مطعم نقل مىكند كه مىگفته است * پيش سعيد بن مسيب رفتم ، بر پشت در بستر خود افتاده بود . به پسرش محمد گفتم : بستر او را به جانب قبله برگردانيد . سعيد گفت : چنين مكن كه بر آيين قبله زاييده شدم و بر آن مىميرم و به خواست خداوند بر آن برانگيخته مىشوم .
محمد بن سعد از وكيع بن جراح و فضل دكين نقل مىكند كه آن دو ، از ابن ابى ذئب ، از قول برادرش مغيرة بن عبد الرحمان نقل مىكنند كه مىگفته است * همراه پدرم به عيادت سعيد بن مسيب رفتم . بيهوش بود . بسترش را رو به قبله كردند . چون به هوش آمد ، گفت : چه كسى اين كار را نسبت به من كرده است ؟ مگر من مسلمان نيستم هر جا كه باشم روى من به جانب خداوند است .
محمد بن سعد از معن بن عيسى ، از اسحاق بن يحيى بن طلحه ، از محمد بن سعيد نقل مىكند كه مىگفته است * چون حال سعيد بن مسيب نزديك مرگش سنگين شد ، بسترش را رو به قبله كردند . به هوش آمد پرسيد چه كسى بسترم را رو به قبله كرده است . حاضران سكوت كردند . گفت : اين كار نافع بن جبير است . مگر من هر جا كه باشم مسلمان نيستم .
محمد بن سعد از محمد بن عمر واقدى ، از محمد بن قيس زيات ، از زرعة بن عبد الرحمان نقل مىكند كه مىگفته است * روزى كه سعيد مرد پيش او بودم . گفت : اى زرعه تو را بر پسرم محمد گواه مىگيرم كه نبايد خبر مرگ مرا به كسى اعلان كند . براى من
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 260
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٦٠