( 1 ) شب ابن زبير از عرفات حركت نكرد مگر پس از حركت عبد الله بن عمر . چون پس از حركت محمد بن حنفيه و نجده حرورى و بنى اميه از عرفات ابن زبير همچنان تأخير كرد ، ابن عمر گفت : چرا ابن زبير حركت نمىكند آيا مىخواهد سنت جاهلى را انجام دهد . ابن عمر خود حركت كرد و ابن زبير هم از پى او حركت كرد .
محمد بن عمر واقدى از ضحاك بن عثمان ، از مخرمة بن سليمان نقل مىكند كه مىگفته است شنيدم محمد بن حنفيه مىگفت * من از عرفات همين كه خورشيد فروشد كوچ كردم و اين سنت نبوى است . بعد به من خبر رسيد كه ابن زبير مىگويد محمد بن حنفيه شتاب كرده است . ابن زبير از چه كسى اين موضوع را اقتباس كرده است كه پس از تاريكى بايد از عرفات حركت كرد .
محمد بن عمر واقدى از هشام بن عمارة ، از سعيد بن محمد بن جبير ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * در آن سال ابن زبير حج گزارد و مراسم حج را بر پا داشت و محمد بن حنفيه هم همراه چوب بدستانى كه با او بودند و شمارشان چهار هزار تن بود حج گزارد و آنان در درهء سمت چپ منى منزل كردند .
واقدى از اسرائيل ، از نوير نقل مىكند كه مىگفته است * محمد بن حنفيه را همراه يارانش در درهء سمت چپ منى ديدم .
واقدى از هشام بن عمارة ، از سعيد بن محمد بن جبير بن مطعم ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * از فتنه بيم داشتم . اين بود كه پيش همهء گروهها رفتم . نخست پيش محمد بن على در دره رفتم و گفتم : اى ابو القاسم از خدا بترس كه ما در مشعر الحرام و در شهر محترم مكهايم و مردم ميهمانان خدايند كه به اين خانه آمدهاند حج ايشان را تباه مكن .
گفت : به خدا سوگند كه هرگز چنين چيزى را اراده نكردهام و ميان هيچ كس و اين خانه حايل و مانع نخواهم شد و به هيچ يك از حاجيان از سوى من زيانى نخواهد رسيد و من مردى هستم كه از خويشتن در قبال ابن زبير دفاع مىكنم و در مقابل آنچه كه از من مىخواهد ايستادگى مىكنم . او از من چه مىخواهد ، من هرگز خواهان حكومت نيستم مگر اينكه حتى دو نفر با يك ديگر در مورد من اختلاف نداشته باشند . تو پيش ابن زبير برو و با او گفتگو كن و بر تو باد كه با نجده حرورى مذاكره كنى ، محمد بن جبير مىگويد : من پيش ابن زبير رفتم و با او هم همان گونه كه با محمد بن حنفيه سخن گفته بودم سخن گفتم . گفت : من مردى هستم كه حكومت من مورد اجماع قرار گرفته و مردم با من بيعت كردهاند و اينان اهل
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٢٢