( 1 ) من خطى كشيد . گفتم : اى امير المؤمنين بيشتر به من زمين بدهيد كه زنان و فرزندان من بسيارند . گفت : اكنون براى تو كافى است و اين سخن را پوشيده به تو مىگويم كه به زودى پس از من كسى حاكم مىشود كه رعايت پيوند خويشاوندى تو را خواهد كرد . سعيد مىگويد ، دورهء حكومت عمر بن خطاب را صبر كردم تا آنكه عثمان خليفه شد و به حكم شوراى و رضايت ايشان ! خلافت را به دست گرفت . او رعايت پيوند خويشاوندى مرا كرد و بسيار احسان كرد و خواستهء مرا برآورد و مرا در امانت خود شريك كرد . [ 1 ]
گويند : همواره سعيد بن عاص به سبب خويشاوندى در كنف حمايت عثمان بود و چون عثمان ، وليد بن عقبة بن ابى معيط را از حكومت كوفه عزل كرد سعيد بن عاص را خواست و او را به حكومت كوفه فرستاد . سعيد هنگامى كه به كوفه رسيد جوانى نازپرورده بود كه هيچ سابقه هم نداشت و گفت : من به منبر نخواهم رفت تا آن را بشويند . دستور داده شد منبر را شستند . آن گاه او به منبر رفت و براى مردم كوفه خطبه خواند و بسيار كوتاه سخن گفت و ايشان را به ستيزهگرى و دشمنى متهم كرد و گفت : اين منطقه سواد بوستانى است كه به چند غلام قريش تعلق دارد . مردم كوفه از او به عثمان شكايت بردند . گفت : مثل اينكه هر كدام شما از امير خود جفايى مىبيند دلش مىخواهد كه ما آن امير را عزل كنيم . سعيد بن عاص به مدينه به حضور عثمان آمد و براى سران مهاجران و انصار جايزهها و جامههايى فرستاد و از جمله براى على ( ع ) هم فرستاد . على ( ع ) هر چند آنچه فرستاده بود پذيرفت ولى گفت : بنى اميه بر من در مورد ميراث پيامبر ( ص ) با زور غلبه كردند و به خدا سوگند اگر باقى بمانم آنان را چنان از اين كار جاد خواهم كرد كه قصاب روده و شكمبه خاك آلوده را جدا مىكند . سعيد بن عاص همچنان به كوفه برگشت و مردم آن شهر را سخت آزار داد و چند ماه كمتر از پنج سال بر آنان حكومت كرد .
يك بار در كوفه شب عيد فطر گفت : چه كسى از شما هلال را ديده است ؟ حاضران گفتند : ما نديدهايم . هاشم بن عتبه بن ابى وقاص گفت : من هلال را ديدهام . سعيد بن عاص
هامش
[ 1 ] . با آنكه مكرر گفتهام قصد اين بنده نقد و بررسى مطالب طبقات نيست ولى گاه از آن گريزى نيست ملاحظه مىكنيد كه عمر بن خطاب موضوع خليفه شدن عثمان را پوشيده به سعيد اظهار مىدارد پس شوراى چيست ؟ سعيد بن عاص دو دختر عثمان را به زنى گرفته بود و در شوراندن مردم عليه عثمان ناخود آگاه چنان نقشى داشت كه كمتر از مروان نيست و عراق بر سر اين كار از دست بشد و فتنهها بيدار شد . خداوند مسلمانان را از شر دسته بنديها مصون و محفوظ بدارد - م .