( 1 ) ام عبد الله و دخترى ديگر كه مادر آنان هم كنيز بوده است . محمد بن ربيعه به هنگام رحلت پيامبر ( ص ) بيش از ده سال داشته است و نمىدانيم كه از پيامبر ( ص ) چيزى روايت كرده باشد . او عمر بن خطاب را ديده و از او روايت كرده است .
معن بن عيسى از ابن ابى ذئب ، از عثمان بن عبيد الله بن ابى رافع ، از عبد الرحمان اعرج ، از محمد بن ربيعة بن حارث نقل مىكند كه مىگفته است * در ماه ذى حجه كه قصد حج گزاردن داشتم و موهايم بلند بود عمر بن خطاب را در ذو الحليفه ديدم . من سوار بر ناقهء خود بودم گفت : موهاى سرت را اندكى كوتاه كن و چنان كردم . واقدى مىگويد :
عبد الرحمان اعرج از بردگان آزادكردهء محمد بن ربيعة بن حارث است .
عبد الله بن نوفل
ابن حارث بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصى . مادرش ضريبة دختر سعيد بن قشب است . نام و نسب قشب چنين است : جندب بن عبد الله بن رافع بن نضلة بن محضب بن صعب بن مبشر بن دهمان كه از قبيلهء ازد است . و مادر ضريبة ، ام حكيم دختر سفيان بن امية بن عبد شمس بن مناف است و اين بانو خالهء سعد بن ابى وقاص است . مادر سعد بن ابى وقاص ، حمنة دختر سفيان بن امية بن عبد شمس است . فرزندان عبد الله بن نوفل عبارتند از :
. . . ، [ 1 ] عبد الله بن نوفل كه به روزگار رسول خدا ( ص ) متولد شده است .
محمد بن عمر واقدى از عبد العزيز بن محمد و ابو بكر بن عبد الله بن ابى سيرة ، از عثمان بن عمر ، از ابو الغيث نقل مىكند كه مىگفته است از ابو هريره شنيدم كه * چون در سال چهل و دوم هجرت مروان بن حكم براى نخستين بار از سوى معاوية بن ابى سفيان حاكم مدينه شد ، عبد الله بن نوفل بن حارث را به قضاوت مدينه گماشت . ابو هريره مىگفته است : اين نخستين قاضى بود كه من در اسلام ديدم . محمد بن عمر واقدى مىگويد : در اين موضوع اصحاب ما اتفاق نظر دارند كه عبد الله بن نوفل نخستين كسى است كه در مدينه براى مروان بن حكم سرپرستى قضا را پذيرفت و افراد خانوادهاش منكر اين موضوعند كه او يا كسى ديگرى از بنى هاشم در مدينه قاضى شده باشند . همچنين مىگويند كه عبد الله بن
هامش
[ 1 ] . افتادگى در متن است .