( 1 ) مشك و عبير كه داشت خواست و گفت : آن را در تنور گرم كن و چنان كردم . گفت : آن را گرد بسترم بپاش و سپس پايين برو و اندكى صبر كن و بيا به بسترم بنگر . گفت : چنان كردم و چون در اتاق سركشيدم ديدم قبض روح شده است و گويى ميان بستر خود خفته بود و مطالبى نظير اين هم نقل كرده بود .
عارم بن فضل از حماد بن زيد و از معلى بن اسد ، از وهيب بن خالد ، از عطاء بن سائب نقل مىكردند * چون مرگ سلمان فرا رسيد كيسهء كوچك مشكى را كه از بلنجر [ 1 ] به دست آورده بود خواست و دستور داد آن را گرم و ذوب كنند و بر اطراف بسترش بپاشند و گفت :
امشب فرشتگانى نزد من مىآيند كه بوى خوش را مىبويند ، ولى خوراكى نمىخورند .
موسى بن اسماعيل از حماد بن سلمه ، از على بن زيد ، از سعيد بن مسيب ، از عبد الله بن سلام [ 2 ] نقل مىكند * سلمان به او گفته است : اى برادر هر كدام زودتر مرديم در خواب ديگرى ظاهر شويم . گويد ، به عبد الله بن سلام گفتند : مگر چنين چيزى ممكن است ؟ گفت :
آرى كه روح مؤمن پس از مرگ آزاد است و در هر جاى زمين كه بخواهد گردش مىكند و روح كافر در زندان است . سلمان درگذشت . عبد الله بن سلام مىگويد : نيمروزى كه براى خواب قيلوله بر تخت خود دراز كشيده بودم همين كه خوابم برد ، سلمان آمد و گفت : سلام و رحمت خدا بر تو . گفتم : سلام و رحمت خدا بر تو باد . اى ابو عبد الله منزل نو را چگونه يافتى ؟ گفت : نيك و پسنديده و بر تو باد به توكل كه چه بسيار خوب چيزى است و سه بار اين سخن را تكرار فرمود .
معن بن عيسى از ابو معشر ، از محمد بن كعب ، از مغيرة بن عبد الرحمن بن حارث بن هشام نقل مىكند * سلمان پيش از عبد الله بن سلام در گذشت ، عبد الله او را در خواب ديد و از او پرسيد اى ابو عبد الله چگونهاى ؟ گفت : خوبم . گفت : كدام عمل را برتر يافتى ؟ گفت :
توكل را چيز عجيبى ديدم . [ 3 ]
هامش
[ 1 ] . بلنجر ، شهرى در ناحيهء دربند خزران داخل باب الابواب است . ر ك : ترجمهء تقويم البلدان عبد المحمد آيتى ، ص 633 - م .
[ 2 ] . عبد الله بن سلام ، از اشراف و بزرگزادگان يهود كه همين كه پيامبر ( ص ) به مدينه هجرت فرمودند مسلمان شد و به سال چهل و سوم هجرت درگذشت . ر ك : ابن اثير ، اسد الغابه ، ج 3 ، ص 177 - م .
[ 3 ] . خواجه شيراز چه نيكو گفته است :
رند عالم سوز را با مصلحت بينى چه كار * كار ملك است آن كه تدبير و تامل بايدش تكيه بر تقوى و دانش در طريقت كافرى است * راهرو گر صد هنر دارد توكل بايدش