( 1 ) قشيب است . نام قشيب جندب است و نسب او را چنين گفتهاند : جندب پسر عبد الله پسر رافع پسر نضلة پسر محضب پسر صعب پسر مبشّر پسر دهمان پسر نصر پسر زهران پسر كعب پسر حارث پسر كعب پسر عبد الله پسر مالك پسر نصر پسر ازد . مادر ظريبه هم ام حكيم دختر سفيان بن امية بن عبد شمس بن عبد مناف بن قصى . او خاله سعد بن ابى وقاص است . گروه بسيارى از فرزندزادگان نوفل امروز در مدينه و بصره و بغداد باقى هستند .
هشام بن محمد سائب كلبى از قول پدرش نقل مىكند * چون مشركان مكه افراد بنى هاشم را به زور براى جنگ بدر با خود بيرون بردند ، نوفل هم با آنان بود و چنين سرود :
« جنگ با احمد بر من حرام است كه پيوند خويشاوندى او به من نزديك است . اگر قبيلهء فهر بر ضد او دسته بندى و اجتماع كرده است ، بدون ترديد خداوند ناصر محمد ( ص ) خواهد بود . [ 1 ] »
هشام مىگويد : معروف بن خرّبوذ هم براى نوفل بن حارث چنين سروده است :
« به قريش بگو بر ضد محمد ( ص ) دسته بندى و اجتماع كنند كه بدون ترديد خداوند ناصر اوست . [ 2 ] »
نوفل بن حارث هنگامى كه مسلمان شد اين ابيات را سرود :
« به خود باشيد آيين شما براى خودتان ، من از شما نيستم و از آيين پير مردان بزرگ بيزارى جستم . سوگند به جان تو دين من چيزى نيست كه آن را بفروشم و اكنون كه مسلمان شدهام هيچ گاه كافر نخواهم شد . گواهى مىدهم كه پيامبر محمد ( ص ) هدايت و بينشها را از جانب خداى خود آورده است . و رسول خدا به پرهيزگارى فرا مىخواند و رسول خدا شاعر نيست . بر اين اعتقاد زندگى مىكنم هم بر اين يقين و اعتقاد مبعوث خواهم شد و با همين عقيده در گور جاى خواهم گرفت . [ 3 ] »
هامش
[ 1 ] .حرام علىّ حرب احمد اننى * ارى احمداً منى قريباً أواصره
و ان تك فهر البّت و تجمعت * عليه فان اللّه لا شك ناصره[ 2 ] . از شرح حال معروف بن خربوذ نتوانستم چيزى پيدا كنم . در الشعر و الشعراء و عقد الفريد و الموتلف و المختلف آمدى و معجم الشعراى مرزبانى و الاعلام زركلى و اسد الغابه نامش نيامده است - م .
[ 3 ] .فقل لقريش ايلبى و تحزبى * عليه فان الله لا شك ناصره
اليكم اليكم اننى لست منكم * تبرأت من دين الشيوخ الاكابر
لعمرك ما دينى بشىء ابيعد * و ما انا اذا سلمت يوماً بكافر
شهدت على ان النّبى محمداً * انى بالهدى من ربه و البصائر
و إنّ رسول اللّه يدعو الى التقى * و ان رسول الله ليس بشاعر