( 1 ) بارهء اينكه پيامبر به خانهء كدام يك از ايشان فرود آيد بگو و مگو داشتند . پيامبر ( ص ) فرمودند : من امشب ميان بنى نجار داييهاى عبد المطلب خواهم بود تا با اين كار آنان را گرامى بدارم . هنگامى كه وارد مدينه شديم مردم در كوچهها جمع شده بودند و پسر بچهها و خدمتگزاران بر پشت بامها فرياد مىكشيدند كه محمد آمد رسول خدا ( ص ) آمد . و چون صبح شد پيامبر حركت فرمود و همان جا كه مأمور بود منزل فرمود . پيامبر ( ص ) خوش مىداشت كه در نماز چهرهء خويش را به جانب كعبه برگرداند و خداوند در اين مورد اين آيه را نازل فرمود :
« ما توجه و برگرداندن چهرهات را به سوى آسمان مىبينيم و همانا تو را به آن قبلهاى كه آن را بپسندى بر مىگردانيم ، روى خود را به سوى مسجد الحرام برگردان . [ 1 ] » و پيامبر ( ص ) روى به كعبه فرمود . و سفلگان مردم گفتند چه موجب شد كه مسلمانان از قبلهاى كه بر آن بودند روى برگرداندند و خداوند اين آيه را نازل فرمود كه « بگو كه خاور و باختر از آن خداوند است هر كه را خواهد به راه راست هدايت فرمايد . »
گويد : مردى همراه پيامبر ( ص ) نماز گزارد و پس از نماز بيرون رفت و از كنار قومى از انصار گذشت كه در نماز عصر در حال ركوع و روى به بيت المقدس بودند . او گفت :
گواهى مىدهم كه با پيامبر ( ص ) نماز گزاردم و ايشان روى به كعبه كردند . آن قوم در همان حال نماز چرخيدند و روى به سوى كعبه كردند . براء مىگويد : نخستين كس از مهاجران كه به مدينه پيش ما آمد مصعب بن عمير از خاندان بنى عبد الدار بن قصىّ بود ، به او گفتيم : رسول خدا ( ص ) چه فرمودند ؟ گفت : ايشان همچنان در جاى خود هستند ، ولى اصحاب از پى من مىآيند ، پس از او عمرو بن ام مكتوم از خاندان فهر كه كور است آمد ، به او گفتيم : پيامبر و ياران ايشان چه كردند ؟ گفت : از پى من مىآيند ، پس از او عمار بن ياسر و سعد بن ابى وقاص و عبد الله بن مسعود و بلال آمدند ، پس از ايشان عمر بن خطاب همراه بيست سوار آمدند و پس از آنان پيامبر ( ص ) همراه ابو بكر آمدند .
براء همچنين مىگويد : در آن روز پيامبر ( ص ) پيش ما نرسيدند تا آنكه من چند سورهء بزرگ قرآن را خواندم . سپس براى استقبال از كاروان بيرون آمديم و آنان را ديديم كه با بيم فرا رسيدند .
هامش
[ 1 ] . بخشى از آيات 142 و 145 سورهء دوم - بقره - و براى اطلاع بيشتر به تفاسير قرآن ذيل آيات مذكور مراجعه شود - م .