( 1 ) دوازده هزار درم گرفت ، گويد : پس از آن عمر به من پيام فرستاد كه آيا كارگزارى نمىكنى ؟
گفتم : نه . گفت : چرا ؟ مگر يوسف ( ع ) كارگزارى نكرد ؟ گفتم : يوسف پيامبر و پيامبرزاده بود و من از كارگزارى شما بيم دارم و اين جمله را دو يا سه بار گفتم . گفت : پنج بار نمىگويى ؟
گفتم : بيم آن دارم كه آبرويم را ببرند و مالم را بگيرند و پشتم را بشكنند [ تازيانهام بزنند . ] و بيم آن دارم كه سخنى از روى خشم بگويم يا بدون آگهى و علم قضاوت كنم .
هوذة بن خليفه و عبد الوهاب بن عطاء و يحيى بن خليف بن عقبه و به كار بن محمد همگى ، از ابن عون ، از محمد بن سيرين ، از ابو هريرة نقل مىكنند كه مىگفته است * عمر به من گفت : اى دشمن خدا و كتاب خدا آيا اموال خدا را دزديدى ؟ گفتم : من دشمن خدا و كتاب خدا نيستم بلكه دشمن دشمن آن دو هستم و اموال خدا را هم ندزديدهام . گفت : پس از كجا براى تو ده هزار درم جمع شده است ؟ گفتم : اى امير المؤمنين اسبهاى من زاييدند و سهام و عطاى من پياپى مىرسيد . در عين حال دستور داد آن را گرفتند . گويد ، ابو هريره مىگفت : خدايا امير المؤمنين ( عمر ) را بيامرز .
عمرو بن عاصم كلابى از همام بن يحيى ، از اسحاق بن عبد الله نقل مىكند * عمر بن خطاب به ابو هريره گفت : اميرى را چگونه يافتى ؟ گفت : چون مرا فرستادى خوش نمىداشتم و هنگامى كه مرا عزل كردى آن را دوست مىداشتم . ابو هريره چهارصد هزار درم از بحرين براى عمر آورد . عمر گفت : آيا به كسى ستم نكردهاى ؟ گفت : نه . گفت : آيا چيزى را به غير حق نگرفتهاى ؟ گفت : نه . عمر پرسيد براى خودت چه مقدار آوردهاى ؟ گفت : بيست هزار درم . [ 1 ] گفت : چگونه به دست آوردهاى ؟ گفت : تجارت مىكردم . گفت : سرمايه و سودى را كه روزى توست بردار و بقيه را در خزانه بگذار .
يحيى بن عباد از فليح بن سليمان ، از سعيد بن حارث نقل مىكند * مروان در دورهء اميرى خود بر مدينه هر گاه به حج يا سفر مىرفت ابو هريره را به جانشينى خود مىگماشت .
فضل بن دكين از ابو اسرائيل ، از حكم ، از ابو جعفر نقل مىكند كه مىگفته است * هنگامى كه مروان امير مدينه بود ، هر گاه از مدينه بيرون مىرفت ، ابو هريره را به جانشينى خود مىگماشت .
عبد الله بن مسلمة بن قعنب از سليمان بن بلال ، از جعفر بن محمد ، از پدرش ، از
هامش
[ 1 ] . در اين ارقام معدود ذكر نشده كه درم است يا دينار ، ولى به احتمال قوى درم است - م .