( 1 ) محمد بن عبد الله اسدى و قبيصة بن عقبه هر دو از سفيان ، از محمد بن منكدر نقل مىكنند * عباس به پيامبر عرض كرد : اى رسول خدا آيا مرا به اميرى جايى نمىگماريد ؟
فرمودند : نفسى كه آن را نجات دهى بهتر از امارتى است كه آن را حفظ نكنى . ابو سفيان حميرى واسطى كفشدوز هم از ضحاك بن حمزه نظير همين را نقل كرده است .
عفان بن مسلم از حماد بن سلمه ، از شعيب بن حبحاب ، از ابو العالية نقل مىكند كه مىگفته است * عباس براى خود حجرهاى ساخت . پيامبر فرمودند : ويرانش كن . گفت :
اجازه مىفرماييد معادل ارزش آن را در راه خدا بدهم ؟ فرمودند : ويرانش كن .
محمد بن عبد الله انصارى و عبد الله بن بكر سهمى از ابو يونس حاتم بن ابى صغيره قشيرى ، از قول مردى از خاندان عبد المطلب نقل مىكردند كه مىگفته است * على بن عبد الله بن عباس پيش ما آمد و گفت : پدرم از قول پدرش عباس نقل مىكرد كه به حضور پيامبر ( ص ) رفته و گفته است اى رسول خدا من عموى توام ، سال من افزون و مرگم نزديك شده است چيزى به من بياموز كه خداوند در قبال آن بهرهاى به من عنايت فرمايد . فرمودند :
اى عباس تو عموى منى ، ولى من نمىتوانم در قبال امر خداوند و وظايف تو براى تو كارى كنم و چارهاى بسازم . ولى از پروردگار خود تقاضاى عفو و عافيت كن .
عارم بن فضل از حماد بن زيد ، از ايوب نقل مىكند * عباس گفت : اى رسول خدا به من دعايى بياموز و از خدا چه بخواهم ، فرمودند : از خداوند عفو و عافيت بخواه .
واقدى از عبد الله بن جعفر زهرى ، از عثمان بن محمد اخنسى و اسماعيل بن محمد بن سعد بن ابى وقاص نقل مىكند كه هر دو مىگفتهاند * به هر كس از مردم كه برخورديم عباس بن عبد المطلب را از لحاظ عقل در دورهء جاهلى و اسلام بر همگان ترجيح مىداد .
عثمان بن يمان بن هارون مكّى از ابو بكر بن ابى عون ، از عبد الله بن عيسى بن عبد الرحمن بن ابى ليلى ، از جدش نقل مىكند * در كوفه شنيدم على ( ع ) دو بار پياپى فرمود :
اى كاش از عباس اطاعت مىكردم . گويد : عباس به على ( ع ) گفته بود بيا پيش رسول خدا برويم كه اگر خلافت از ماست معلوم شود و گر نه در مورد ما به مردم سفارش فرمايد . به حضور پيامبر رفتند و شنيدند در حالى هستند كه مىفرمايند خداوند يهود را لعنت كناد كه گورهاى پيامبران خود را سجدهگاه خويش قرار دادند و از محضر آن حضرت برگشتند و چيزى نگفتند .
محمد بن عبد الله انصارى از قول پدرش ، از ثمامة بن عبد الله ، از انس بن مالك نقل
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 22
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٢