( 1 ) سليمان بن حرب از حماد بن زيد ، از عبد الرحمان سراج از نافع نقل مىكند * ابن عمر روزى آب خواست براى او در قدحى بلور آب آوردند و چون آن را ديد نياشاميد .
همين راوى از جرير بن حازم نقل مىكند كه مىگفته است * سالم پسر عبد الله بن عمر را ديدم كه آب خواست و براى او در قدحى نگيندار آب آوردند ، همين كه دست دراز كرد كه آن را بگيرد متوجه شد و دست خود را كنار كشيد و آب نخورد . من گفتم : چه چيز مانع از آب خوردن شد ؟ گفت : سخنى كه از پدرم در مورد ظرفهاى نگيندار شنيدم . من پرسيدم مگر ابن عمر در ظرف نگيندار آب نمىآشاميد ؟ خشمگين شد و گفت : ابن عمر در كاسهء نگيندار آب بياشامد ؟ به خدا سوگند كه ابن عمر از آبى كه در ظرفهاى مسى بود وضو نمىگرفت . گفتم : پس از چه ظرفى وضو مىگرفت ؟ گفت : از كوزه يا كاسههاى چوبى .
همين راوى از حماد بن زيد ، از على بن زيد ، از حسن ، از حنتف بن سجف نقل مىكند كه مىگفته است * به ابن عمر گفتم : چه چيز مانع تو از بيعت با اين مرد يعنى ابن زبير است ، گفت : به خدا سوگند من بيعت ايشان را جز هياهوى كودكانه نمىبينم ، آيا مىدانى هياهوى كودكانه چيست ؟ آيا كودكان را نديدهاى كه دست بر زمين يا « مدفوع » خود مىنهند و مادرش به او مىگويد هياهو مكن [ 1 ] قبيصة بن عقبه از هارون بربرى ، از عبد الله بن عبيد ابن عمير نقل مىكند كه مىگفته است * مثل داستان ما در اين فتنه مثل كسانى است كه نخست در جادّهاى كه آن را مىشناسند حركت مىكنند ، در همان حال ناگاه ابر تاريكى آنان را فرو مىگيرد ، گروهى به سمت چپ و گروهى به سمت راست مىروند و ما هم راه را گم مىكنيم ، ولى همان جا مىايستيم تا ابر بر طرف شود و راه اصلى را پيدا كنيم و بشناسيم و در آن به حركت خود ادامه دهيم ، همانا اين جوانان قريش براى اين دنيا و رسيدن به حكومت با يك ديگر ستيز مىكنند و يك ديگر را مىكشند و به خدا سوگند من به چيزى كه آنان براى آن يك ديگر را مىكشند ، به اندازهء نعلين خود اهميت نمىدهم .
احمد بن محمد بن وليد ازرقى از سفيان بن عيينه ، از ابن ابى نجيح ، از مجاهد نقل مىكند كه مىگفته است * عبد الله بن عمر در حالى كه بيست ساله بود ، در فتح مكه حضور
هامش
[ 1 ] . اين موضوع در كتابهاى شرح مشكلات احاديث به گونهء ديگر و با چند وجه آمده است ، ولى به هر حال يعنى بيعت نافرجام و كارى كه كودكان آن را بر عهده دارند . لطفاً به ابن اثير ، نهاية ، ج 4 ، ص 95 و زمخشرى ، الفائق ، ج 2 ، ص 370 ، مراجعه فرماييد - م .