( 1 ) ايشان مواظبت كنند كه از جملهء ايشان حكيم بن حزام بود .
واقدى از محمد بن صالح ، از عاصم بن عمر بن قتادة ، از محمود بن لبيد ، از قول عبيد بن اوس مقرّن كه از بنى ظفر است نقل مىكند كه مىگفته است * روز جنگ بدر عباس بن عبد المطلب و عقيل بن ابى طالب و دو تن از همپيمانان عباس را كه فهرى بودند ، اسير كردم و عباس و عقيل را در يك بند و ريسمان بستم و چون پيامبر ( ص ) آن دو را در آن حال ديدند ، به من لقب مقرن دادند و فرمودند : در اسير كردن آن دو فرشتهء بزرگوارى به تو كمك كرده است .
رؤيم بن يزيد از هارون بن ابى عيسى شامى و احمد بن محمد از ابراهيم بن سعد و همگان ، از محمد بن اسحاق نقل مىكنند كه مىگفته است يكى از مشايخ ما از قول مقسم پدر قاسم ، از ابن عباس نقل مىكنند كه * عباس را كعب بن عمرو معروف به ابو اليسر كه از خاندان بنى سلمه است اسير كرد . ابو اليسر شخص كوچك اندامى بود و عباس مردى تناور و نيرومند . پيامبر ( ص ) پرسيدند اى ابو اليسر عباس را چگونه اسير كردى ؟ گفت : مردى كه شكل و هيأت او چنين و چنان بود و من قبلًا او را نديده بودم و بعد هم نديدم يارىام داد .
پيامبر ( ص ) فرمودند : فرشتهء بزرگوارى تو را بر ضد او يارى داده است .
كسى غير از محمد بن اسحاق در همين باره مىگويد * روز جنگ بدر ابو اليسر به عباس بن عبد المطلب رسيد كه همچون مجسمه و بتى ايستاده بود . ابو اليسر به او گفت :
جزا دهندگان جزاى تو را بدهند ، آيا با پسر برادرت جنگ مىكنى . عباس گفت : محمد چه كرد آيا كشته شده است ؟ ابو اليسر گفت : خداوند گرامىتر و يارى دهندهتر است . عباس گفت :
آرى هر چيز جز محمد تباهى است . اكنون مىخواهى چه كنى ؟ گفت : رسول خدا ( ص ) از كشتن تو منع فرموده است . عباس گفت : اين نخستين نيكى و پيوند او نيست .
رؤيم بن يزيد مقرى و احمد بن محمد بن ايوب با همان اسناد ، از ابن اسحاق ، از عباس بن عبد الله بن معبد ، از يكى از بستگان خود ، از ابن عباس نقل مىكنند كه مىگفته است * چون مسلمانان روز بدر را به شب آوردند و اسيران در بند و زندان بودند ، پيامبر ( ص ) آن شب نتوانستند بخوابند . ياران آن حضرت گفتند : اى رسول خدا شما را چه مىشود كه نمىخوابيد ؟ فرمود : صداى نالهء عباس را در بند شنيدم . برخاستند و بندهاى عباس را گشودند و رسول خدا ( ص ) خوابيدند .
كثير بن هشام از جعفر بن برقان ، از يزيد بن اصمّ نقل مىكند كه مىگفته است * عباس
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 8
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٨