( 1 ) آنان هم در آتشاند . گروهى كه اجتهاد و كوشش مىكنند و رأى صحيح هم مىدهند ، آنان را در آن كار نه پاداشى است و نه گناهى . عثمان گفت : پدرت قضاوت مىكرد . گفت : آرى او قضاوت مىكرد . ولى چون چيزى بر او دشوار مىشد از پيامبر ( ص ) مىپرسيد و اگر چيزى بر پيامبر ( ص ) دشوار مىبود از جبريل مىپرسيد ، و من كسى را نمىيابم كه از او بپرسم ، آيا نشنيدهاى كه پيامبر ( ص ) فرمودهاند : هر كس به خدا پناه برد به بهترين پناهگاه پناه برده است ؟ عثمان گفت : آرى شنيدهام . عبد الله بن عمر گفت : من به خدا پناه مىبرم از اينكه تو مرا به كارى بگمارى . عثمان او را معاف داشت و گفت : اين موضوع را به هيچ كس مگو .
عارم بن فضل از حماد بن زيد ، از ايوب ، از نافع ، از ابن عمر نقل مىكند كه مىگفته است * به روزگار پيامبر ( ص ) خواب ديدم كه قطعهاى از پارچهء حريرى در دست من است و چنان بود كه به هر جاى بهشت كه مىخواستم بروم همان پارچه مرا با خود به پرواز در مىآورد و آن جا مىبرد ، بعد هم در خواب ديدم دو تن آمدند و خواستند مرا به دوزخ ببرند ، فرشتهاى برابر آن دو ايستاد و به من گفت : مترس ، و آن دو مرا رها كردند . حفصه خواب مرا براى پيامبر ( ص ) نقل كرده بود و ايشان فرموده بودند : عبد الله مرد خوبى است به شرطى كه نماز شب بگزارد . گويد ، عبد الله با آنكه گاهى نماز شب مىگزارد ولى از آن پس بسيار نماز شب مىگزارد .
يحيى بن عبّاد از حمّاد بن سلمه ، از ايوب ، از نافع ، از خود عبد الله بن عمر نقل مىكند * او معمولًا پس از نماز صبح در مسجد پيامبر ( ص ) مىنشست تا آفتاب بر مىآمد و در آن مدت نماز نمىگذارد سپس به بازار مىرفت كارهايش را انجام مىداد و چون مىخواست به خانه و پيش خانوادهء خود برگردد باز به مسجد مىآمد و در آن دو ركعت نماز مىگزارد و آنگاه به خانهء خويش مىرفت .
محمد بن مصعب قرقسانى از اوزاعى ، از خصيف ، از مجاهد نقل مىكرد كه مىگفته است * تا هنگامى كه ابن عمر جوان بود مردم اقتداى به او را رها كرده بودند ، ولى چون سالخورده شد به او اقتدا كردند .
واقدى از مالك بن انس [ 1 ] نقل مىكرد كه مىگفته است * امير المؤمنين ابو جعفر [ 2 ] به
هامش
[ 1 ] . مالك بن انس مدنى يكى از پيشوايان مذاهب اسلامى و امام مذهب مالكى است . متولد 93 و در گذشته به سال 179 هجرى است ، به عمر رضا كحاله ، معجم المؤلفين ، ج 8 ، ص 168 ، مراجعه شود - م .
[ 2 ] . يعنى منصور دوانيقى دومين خليفهء بنى عباس متولد 95 و درگذشته 158 هجرى كه 22 سال حكومت كرد . به خير الدين