( 1 ) اى كاش مىدانستم چه كسى زمامدارمان مىشود و آيا در قريش پيشوايى هست كه كار را به دست گيرد .
ثلاثة رهط من قريش هم هم * أزمّة هذا الأمر و اللّه صانع
آرى ، در قريش سه تن هستند و تنها همان سه زمان كار را به دست گيرند و خداوند كار ساز است .
علىّ أو الصّدّيق أو عمر لها * و ليس لها بعد الثّلاثّة رابع
نخست على ( ع ) و ديگر صدّيق يا عمر شايستهاند و كسى از پس اين سه تن چهارمين نخواهد بود كه سزاوار باشد
فإن قال منّا قائل غير هذه * أبينا و قلنا اللّه راء و سامع
و اگر از ما كسى جز از اين بگويد نپذيرفته مىگوييم خدا بينا و شنواست
فيا لقريش قلّدوا الأمر بعضهم * فإنّ صحيح القول للنّاس نافع
اى قريش كار را با يكى از ايشان گذاريد و سخن درست مردم را سودمند است
و لا تبطئوا عنها فواقا فإنّها * إذا قطعت لم يمن فيها المطامع
حتى همچند دوشيدن شير در اين كار درنگ مكنيد كه چون كار بسامان آيد كسى در آن طمع نمىبندد .
ابو رجاء ، قتيبة بن سعيد بلخىّ ، از ليث بن سعد ، از خالد بن يزيد ، از سعيد بن ابو هلال نقل مىكند كه * حسّان بن ثابت اين ابيات را در مرثيهء رسول خدا ( ص ) سرود [ 1 ] :
و اللّه ما حملت أنثى و لا وضعت * مثل النّبيّ رسول الأمّة الهادى
به خدا سوگند كه هيچ مادينهيى به فرزندى چون پيامبر ( ص ) كه هدايت كنندهء اين امت است باردار نشده و چون فرزندى نزاده است .
أمسى نساؤك عطّلن البيوت فما * يضربن خلف قفا ستر باوتاد
زنان تو خانهها را به حال خود گذاشتهاند و ديگر پشت پردهها و خيمهها را با ميخ استوار نمىدارند .
مثل الرّواهب يلبسن المسوح و قد * أيقنّ بالبؤس بعد النّعمة البادى
آرى چون راهبهها پلاس بر تن كرده پس از نعمت آشكار فلاكت را باور نمودهاند .
هامش
[ 1 ] . اين سه بيت در اشعار بعد آمده است و ظاهرا بايد اشتباه كاتبان نسخ باشد كه مكرر نقل شده است . براى اطّلاع بيشتر ، ر ك : ديوان حسّان بن ثابت ، چاپ بيروت ، 1966 ميلادى ، ص 59 . - م .