( 1 ) ابو زكريا يحيى بن اسحاق بجلى سيلحينى و محمد بن معاويه نيشابورى از قول ابن لهيعة ، از ابن انعم نقل مىكردند كه مىگفته است بكر بن سويد نقل مىكرده از علىّ بن رباح لخمى شنيده است كه مىگفته است ، پيامبر ( ص ) فرموده است * همهء اعراب از فرزندان اسماعيل بن ابراهيم ( ع ) اند .
رؤيم بن يزيد مقرى از هارون بن ابو عيسى شامى ، از محمد بن اسحاق بن يسار ، و هشام بن محمد كلبى از قول پدرش نقل مىكردند كه مىگفته است * براى اسماعيل بن ابراهيم ( ع ) دوازده پسر متولد شدند و ايشان عبارتند از بيناوذ كه به نام نبت و نابت هم مشهور است و بزرگترين پسرش بوده است ، و قيذر ، و اذبل ، و منسى كه به منشى هم معروف است و مسمع كه به مشماعة هم معروف است ، و دما كه به دومة هم معروف است و دومة الجندل را به نام او نامگذارى كردهاند ، و ماشى ، و اذر كه به آذور هم معروف است ، و طيما ، و يطور ، و ينش ، و قيدما ، بنا به روايت محمد بن اسحاق مادر همه رعلة دختر مضاض بن عمرو جرهمى است ، و به روايت كلبى ، رعلة دختر يشجب بن يعرب است كه در روايات قبلى نسبش را نقل كرده است ، كلبى مىگويد اسماعيل زنى از عماليق داشته كه دختر صبدى بوده است و پيش از زن جرهمى ، همسرش بوده است و او همان كسى است كه چون ابراهيم ( ع ) پيش او آمد نسبت به آن حضرت درشتى در گفتار كرد و اسماعيل ( ع ) او را طلاق گفت و از او فرزندى نداشت .
محمد بن عمر اسلمى از اسامة بن زيد بن اسلم ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * چون اسماعيل ( ع ) به بيست سالگى رسيد ، مادرش هاجر در نود سالگى در گذشت و اسماعيل او را در حجر [ 1 ] دفن كرد .
محمد بن عمر از موسى بن محمد بن ابراهيم ، از ابو بكر بن عبد اللّه بن ابو جهم ، از ابو بكر بن سليمان بن ابو حثمه ، از ابو جهم بن حذيفة بن غانم [ 2 ] نقل مىكند كه مىگفته است * خداوند به ابراهيم ( ص ) در صد سالگى او وحى فرمود كه خانهء كعبه را بسازد و
هامش
[ 1 ] . حجر ، يا حجر اسماعيل ، قسمتى از شمال كعبهء معظمه ، كه با ديوار كوتاهى مشخص شده است و آب ناودان بام خانه كعبه در آن مىريزد ، رك : ناصر خسرو ، سفرنامه ، انتشارات رشديه ، ص 110 . - م .
[ 2 ] . ابو جهم بن حذيفه ، از بزرگان قريش و دانشمندان ايشان كه در سال فتح مكه مسلمان شد و از اصحاب رسول خدا ( ص ) شمرده مىشود ، او يكى از چهار نفرى است كه جنازهء عثمان را جمع و دفن كردند ، رك : ابن اثير ، اسد الغابه فى معرفة الصحابة ، ج 5 ، ص 162 . - م .