( 1 ) مىگفته است * نخستين كس از زنها كه روبند پوشيد ، مادر اسماعيل ( ع ) بود و هنگامى كه ابراهيم ( ص ) او و پسرش را به مكه آورد ، روبندى به چهره انداخت تا آن را از ساره پوشيده دارد .
محمد بن عمر از موسى بن محمد بن ابراهيم تيمى ، از ابو بكر بن عبد اللّه بن ابو جهم عدوى ، از ابو بكر بن سليمان بن ابو حثمة عدوى ، از ابو جهم بن حذيفة بن غانم نقل مىكند * خداوند به ابراهيم وحى كرد و به او دستور فرمود تا به مكه برود . ابراهيم سوار بر براق شد و اسماعيل را كه دو ساله بود جلو خود و هاجر را پشت سر خويش سوار كرد و جبرئيل همراهش بود و او را راهنمايى مىكرد و جايگاه خانهء كعبه را به او نشان مىداد و چون به مكه رسيد ، اسماعيل و مادرش كنار خانه فرود آمدند و ابراهيم ( ع ) به شام برگشت .
اسماعيل بن عبد اللّه بن ابو اويس مدنى از قول پدر خود ، از ابو الجارود ربيع بن قزيع ، از عقبة بن بشير نقل مىكند كه * او از محمد بن على [ 1 ] در مورد نخستين كس كه به زبان عربى صحبت كرده است پرسيده است و او گفته است اسماعيل پسر ابراهيم ( ص ) در سيزده سالگى به زبان عربى صحبت كرده است ، گويد ، گفتم : اى ابو جعفر ، پيش از آن مردم به چه زبانى گفتگو مىكردند ؟ فرمود : عبرانى . گفتم : خداوند متعال وحى و كتابهاى آسمانى را بر پيامبران خود به چه زبانى نازل مىفرمود ؟ گفت : به عبرانى .
محمد بن عمر اسلمى از بيش از يك نفر از اهل علم نقل مىكرد كه مىگفتهاند * زبان عربى از روز تولد اسماعيل ( ع ) به او الهام شده است و ديگر پسران ابراهيم همگى به زبان پدرى خود سخن مىگفتند .
هشام بن محمد بن سائب از قول پدر خود نقل مىكرد كه * اسماعيل بن عربى صحبت نمىكرده است و هرگز مخالفت با زبان پدرش براى او روا نبوده است بلكه نخستين كس كه به زبان عربى سخن گفته است از ميان فرزندان اسماعيل بوده و او از فرزندان رعلة دختر يشجب بن يعرب بن لوذان بن جرهم بن عامر بن سباء بن يقطن بن عابر بن شالخ بن ارفخشد بن سام بن نوح است .
موسى بن داود از عبد اللّه بن لهيعة ، از حيىّ بن عبد اللّه نقل مىكند كه مىگفته است * به من خبر رسيده است كه اسماعيل نبى ( ع ) در سيزده سالگى ختنه شده است .
هامش
[ 1 ] . منظور حضرت امام محمد بن على الباقر امام پنجم شيعيان است . - م .