( 1 ) شقران كه هر دو را آزاد فرمود . سفينه هم از غلامان پيامبر بود كه آزادش كرد . ثوبان هم از بزرگان يمنى بود كه در يمن داراى نسب بود و پيامبر او را در مدينه خريد و آزاد فرمود .
رباح هم برده سياهى بود كه او را هم آزاد فرمود . يسار بردهيى از مردم نوبه بود كه در جنگ بنى عبد بن ثعلبه در سهم پيامبر قرار گرفت و آزادش ساخت . ابو رافع كه نامش اسلم بود از بردگان عباس عموى رسول خدا بود كه او را به آن حضرت بخشيد بود ، هنگامى كه عباس مسلمان شد ابو رافع مژدهء مسلمانى او را به پيامبر ( ص ) داد و حضرت خشنود شد و آزادش فرمود . فضالة هم از بردگان يمانى آن حضرت بود كه پس از رحلت ايشان به شام رفت - يعنى آزاد بود است . ابو مويهبة هم از بردگان متولد در قبيلهء مزينة بود كه رسول خدا آزادش فرمود . رافع ، غلام سعيد بن عاص بود كه به ارث به فرزندان او رسيد برخى از آنها در مورد سهم خود او را آزاد كردند و برخى از اين كار خوددارى كردند . رافع به حضور پيامبر آمد و در اين مورد يارى خواست . رسول خدا با وارثان گفتگو فرمود و او را به آن حضرت بخشيدند كه فورى آزادش فرمود ، رافع همواره مىگفت من آزاد كردهء رسول خدايم . [ 1 ] مدعم هم از غلامان رسول خداست كه او را رفاعة بن زيد جذامى به آن حضرت بخشيده بود ، واقدى در مورد مدعم از مالك بن انس ، از ثور بن زيد ديلى ، از ابو الغيث ، از ابو هريره نقل مىكند كه مىگفته است : او را رفاعة بن زيد جذامى به رسول خدا بخشيده بود ، پيامبر ( ص ) پس از جنگ خيبر به طرف وادى القرى حركت فرمود و چون فرود آمد و مشغول پياده كردن بارهاى آن حضرت شدند تير ناشناسى به مدعم اصابت كرد و كشته شد ، برخى گفتند شهادت بر او مبارك و گوارا باد ، پيامبر ( ص ) فرمود : نه سوگند به كسى كه جان من در دست اوست كه او همراه با ملافهيى كه روز خيبر از غنايم دزديد در آتش مىسوزد .
كركرة هم از غلامان پيامبر ( ص ) است .
هاشم بن قاسم كنانى از عكرمة بن عمار ، از اياس بن سلمة بن اكوع ، از پدرش نقل مىكند * پيامبر ( ص ) داراى غلامى به نام رباح بودهاند كه عهدهدار نگهدارى شتران سوارى آن حضرت بوده است كه مورد هجوم و غارت عيينة بن حصن قرار گرفت .
هامش
[ 1 ] . با توجه به آنكه براى همهء مسلمانان رفتار و سنت حضرت ختمى مرتبت بهترين سرمشق است و اين موضوع نص صريح قرآن است ، ملاحظه مىكنيد كه رفتار ملكوتى آن حضرت صلوات الله عليه و على آله الاطهار ، تا چه اندازه مصروف راحتى و آزادى بردگان بوده است . - م .