( 1 )
خدمتگزاران و بردگان رسول خدا ( ص )
واقدى از محمد بن نعيم بن عبد الله مجمّر ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است از ابو هريره شنيدم كه مىگفت * من ، هند و اسماء دو پسر حارثه اسلمى را بردهء رسول خدا ( ص ) مىپندارم ، واقدى مىگويد : آن دو خدمتگزار پيامبر ( ص ) و به اتفاق انس بن مالك همواره بر در خانهء آن حضرت بودند .
واقدى از فايد آزاد كردهء عبد الله ، از عبد الله بن على بن ابو رافع نقل مىكند كه از قول مادر بزرگ خود سلمى مىگفت است * كنيزان رسول خدا ( ص ) عبارت بودند از خود من و خضرة و رضوى و ميمونة دختر سعد كه همه را رسول خدا ( ص ) آزاد فرمود .
محمد بن عبد الله اسدى از سفيان ثورى ، از جعفر بن محمد ( ص ) ، از پدرش نقل مىكرد كه مىفرموده است * كنيز رسول خدا ( ص ) موسوم به خضرة بوده است .
واقدى مىگويد ، عتبة بن جبيرة اشهلى مىگفت * عمر بن عبد العزيز براى ابو بكر بن حزم نوشت اسامى خدمتگزاران مرد و زن و بردگان رسول خدا را براى من تحقيق كن .
ابو بكر بن حزم براى او نوشت : ام ايمن كه نامش بركة و از پدر رسول خدا بود و آن حضرت او را به ارث برد و آزادش فرمود و با عبيد خزرجى در مكه ازدواج كرد و ايمن متولد شد .
ديگر زيد بن حارثه است كه نخست بردهء خديجه رضى الله عنها بود و او را حكيم بن حزام بن خويلد در بازار عكاظ به چهار صد درم براى خديجه خريده بود ، پيامبر ( ص ) پس از ازدواج با خديجه از او خواست كه زيد را به ايشان ببخشد و او چنان كرد و پيامبر ( ص ) زيد را آزاد فرمودند ، همچنين بركة همسر زيد را آزاد فرمود . ديگر ابو كبشة كه از بردگان متولد در مكه بود و پيامبر آزادش فرمود . ديگر انسة كه از متولدشدگان در سراة بود و ديگر صالح