( 1 ) عبد الرحمن بن قتاده سلمى كه از اصحاب رسول خدا بود شنيدم كه مىگفت از پيامبر ( ص ) شنيدم مىفرمود * خداوند آدم را آفريد ، سپس مردم را از پشت او ظاهر كرد و فرمود :
گروهى در بهشتند و مرا باكى نيست و گروهى در دوزخند و مرا باكى نيست . كسى گفت :
پس براى چه ما عمل مىكنيم ؟ فرمود : براى تعيين سرنوشت .
محمد بن مقاتل خراسانى از عبد اللّه بن مبارك ، از اسماعيل بن رافع ، از سعيد مقبرى نقل مىكند كه ابو هريره مىگفت * نخستين عضو از اعضاى آدمى كه روح در آن دميده شد چشم و پرههاى بينى او بود و چون روح در تمام بدنش جريان يافت عطسه كرد و خداى او را ستود و او خدايش را ستود ، و خداى فرمود : پروردگارت بر تو رحمت فرمايد . آن گاه خداوند فرمود : اى آدم ، پيش اين گروه برو و به آنها بگو « سلام عليكم » و توجّه كن كه در پاسخ تو چه مىگويند . او چنان كرد و به پيشگاه الهى برگشت . خداوند با آنكه خود مىدانست كه چه گفتهاند ، فرمود : چه گفتند ؟ گفت : گفتند « و عليك السلام و رحمة اللّه » .
فرمود : اى آدم ، اين سلام تو و سلام فرزندان تو است .
هشام بن محمد از پدرش ، از ابو صالح ، از ابن عباس نقل مىكند كه * چون روح در كالبد آدم دميده شد ، عطسه زد و گفت « سپاس خداى را كه پروردگار جهانيان است » و خداى فرمود « خداى رحمتت كند » . ابن عباس مىگفته است رحمت الهى بر غضب و خشم او پيشى گرفت .
عفّان بن مسلم و حسن بن موسى اشيب از حماد بن سلمه ، از على بن زيد ، از يوسف بن مهران ، از ابن عباس نقل مىكردند كه گفته است * چون خداوند آدم را آفريد سرش بر آسمان مىساييد و خداوند قد او را كوتاه كرد تا به شصت متر درازا و هفت متر پهنا ( شصت ذراع درازا و هفت ذراع پهنا ) رسيد .
عبد الوهّاب بن عطاء عجلى از سعيد ، از قتاده ، از حسن ، از عتّى ، از ابىّ بن كعب [ 1 ] از پيامبر ( ص ) نقل مىكرد كه مىفرموده است * آدم مرد بلند قامتى بوده است ، به بلندى درخت خرماى بر افراشته ، و سرش داراى موى زياد بوده است و چون مرتكب اشتباه و خطا شد ، عورتش برهنه و آشكار گرديد و پيش از آن ، آن را نديده بود . در بهشت به دويدن و گريختن پرداخت . درختى به او پيچيد . به درخت گفت : مرا رها كن . گفت : رهايت نمىكنم .
هامش
[ 1 ] . ابى بن كعب ، پيش از اسلام از دانشمندان يهودى بوده است و از قبيله بنى نجّار و از خزرج است ، از گزيدگان اصحاب و سران انصار است كه در سال 21 هجرت در گذشته است . - م .