( 1 ) من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند : آرى . گويد : خداوند در اين آيه مىفرمايد گواه گرفتيم كه روز قيامت نگوييد از اين غافل بوديم . سعيد روايت مىكند كه در همان روز پيمان و ميثاق گرفته شد .
ابو حذيفه موسى بن مسعود نهدى از زهير بن محمد ، از عبد اللّه بن محمد بن عقيل ، از عبد الرحمن بن يزيد انصارى ، از ابو لبابة رفاعة بن عبد المنذر [ 1 ] نقل مىكند كه رسول خدا ( ص ) فرموده است * روز جمعه بهتر و ارزندهتر روز در پيشگاه الهى است ، خداوند آدم را در آن روز آفريد و در آن روز او را به زمين فرستاد و در آن روز جان را گرفت .
عفّان بن مسلم از حماد بن سلمه ، از محمد بن عمر ، از ابو سلمه ، از عبد اللّه بن سلام [ 2 ] نقل مىكند كه مىگفت * خداوند آدم را در ساعات آخر روز جمعه آفريد .
عمرو بن هيثم از شعبه ، از حكم ، از ابراهيم ، از قول سلمان نقل مىكرد كه گفته است * خداوند نخستين قسمت از آدم را كه آفريد سر او بود و بقيهء اعضاى او در حالى كه خود آدم نگاه مىكرد ، خلق شد ، هنگام عصر آفرينش دو پاى او باقى مانده بود و او بانگ برداشته بود كه پروردگارا عجله كن شب فرا مىرسد . به همين جهت خداى فرموده است « آدمى عجول آفريده شده است » . [ 3 ]
محمد بن حميد عبدى از معمر ، از قتاده در تفسير گفتار الهى كه مىفرمايد « از گل آفريده شده است » [ 4 ] نقل مىكرد * كه آدم را از گل بيرون كشيدهاند .
محمد بن حميد عبدى از معمر ، از قتاده در تفسير گفتار الهى كه مىفرمايد « پس آفريديم آن را خلقى ديگر » [ 5 ] مىگفت * منظور رستن موى است ، برخى هم گفتهاند دميدن روح است .
حمّاد بن خالد خيّاط از معاوية بن صالح ، از راشد بن سعد نقل مىكند كه از
هامش
[ 1 ] . رفاعه بن عبد المنذر ، از حاضران در بيعت عقبه است در جنگ بدر به فرمان پيامبر ( ص ) در مدينه به سمت نايب باقى ماند و در دورهء خلافت امير المؤمنين على عليه السلام در گذشت ، رك : اسد الغابة ، ج 5 ، ص 284 . - م .
[ 2 ] . از بزرگان يهود كه مسلمان شد و گفتهاند از فرزندان يوسف ( ع ) است ، در سال 43 در گذشته است ، رك : زركلى ، الاعلام ، ج 4 ، ص 223 . - م .
[ 3 ] . آيهء 37 سورهء بيست و يكم - انبياء - چنين استخُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍو بخشى از آيهء 11 ، سورهء هفدهم - بنى اسرائيل - چنين استوَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا. - م .
[ 4 ] . آيهء 2 ، سورهء ششم - انعام . - م .
[ 5 ] . آيهء 14 ، سورهء بيست و سوم - مؤمنون . - م .