همينطور است ( حذف ) عائدى كه مجرور شده است بوسيلهء همان حرف جرّى كه موصول را جرّ داده است ، مانند مرّ بالذى مررت فهو برّ ( كه در اصل « مررت به » بوده و ضمير عائد مجرور به باء جاره است كه موصول اسمى يعنى الّذى هم به وسيله باء جارّه مجرور شده است ) .
چكيده بحث موصول :
[ اقسام ] موصول :
1 - حرفى : آن است كه با صلهء خود تأويل به مصدر مىرود . تعداد آن پنجتاست ان ، انّ ، ما ، لو ، كى .
2 - اسمى : آن است كه محتاج به جملهء صله است .
[ اقسام ] موصول اسمى
1 - مشترك ( 6 لفظ ) : من ( غالبا براى ذوى العقول ) ، ما ( غالبا براى غير ذوى العقول ) ، ال ( مثل الضارب ، المضروب ) ، ذو در لغت طىّ ، ذا بعد از ما يا من استفهاميه ( اگر زائده نباشد ) و اىّ
2 - غير مشترك ( 15 لفظ ) :
1 - مفرد مذكّر : الّذى
2 - مفرد مؤنّث : الّتى
3 - تثنيهء مذكّر : اللّذان يا اللّذين
4 - تثنيهء مؤنّث : اللّتان يا اللّتين
5 - جمع مذكّر : الّذين ، الاولى
6 - جمع مؤنّث : اللّات ، اللّاتى ، اللّوات ، اللّواتى ، اللّاء ، اللّائى ، اللّواء ، اللّوائى اللّائين .
گاهى نون اللّذان و اللّتان مانند نون ذان و تان كه اسم اشارهاند ، مشدّد مىشود ، اين تشديد در موصول عوض از ياء محذوف و در ذان و تان عوض از الف محذوف است .