جملهء اسميه صلهء الذى است .
آن چيزى كه صله آورده مىشود به آن ( يعنى صله واقع مىشود ) ، جمله يا شبه جمله است ، مانند من عندى الذى ابنه كفل ( كه در آن عندى شبه جمله و ابنه كفل جمله بوده و صلهء موصول واقع شدهاند ) .
98
و صفة صريحة صلة ال * و كونها بمعرب الافعال قلّ
استيناف ، خبر مقدّم ، نعت ، مضاف و مضاف اليه مبتداى مؤخّر ، استيناف ، مضاف و مضاف اليه مبتدا ، ضمير مضاف اليه اسم آن متعلّق به عامل مقدّر خبر كون كه مصدر فعل ناقص است ، الافعال مضاف اليه ، فعل فاعل جمله خبر مبتدا .
صفت محض ( يعنى خالص در وصفيّت كه اسم فاعل و اسم مفعول است ) . صلهء « ال » موصول است . بودن صلهء ال ، از افعال معرب كم است ( يعنى فعل مضارع خيلى كم صلهء ال موصول واقع مىشود ) .
99
اىّ كما و اعربت ما لم تضف * و صدر وصلها ضمير انحذف
مبتدا ، متعلّق به عامل مقدّر خبر ، عاطفه ، فعل مجهول و نائب فاعل ، مصدريهء ظرفيه ، فعل مجهول جحد ، حاليه ، مضاف و مضاف اليه مبتدا ، خبر ، جمله محلا منصوب حال براى ضمير فعل جحد ، فعل فاعل جمله محلا مرفوع صفت .
اىّ مانند « ما » است و اعراب داده مىشود ، در وقتى كه اضافه نشده باشد و نيز در حالى كه صدر صلهء آن ( عائد صله ) ضمير محذوف است .
100
و بعضهم اعرب مطلقا و فى * ذا الحذف ايّا غير اىّ يقتفى
استيناف ، مضاف و مضاف اليه مبتدا ، فعل فاعل جمله خبر ، حال براى أيّا كه مفعول به محذوف اعرب است ، استيناف ، متعلّق به يقتفى ، الحذف بدل يا عطف بيان و يا نعت براى اسم