چكيدهء بحث اسم اشاره :
اسم اشاره :
اسم معرفهاى كه دلالت بر اشاره به مسمّاى خود مىكند .
تعداد اسماء اشاره ، بيست و سه لفظ است .
الفاظ اسماء اشاره :
مفرد مذكّر : ذا ، ذاء ، ذائه ، ذائه .
مفرد مؤنث : ذى ، ذه ، تى ، تا ، ذهى ، تهى ، ته ، ذات .
تثنيهء مذكّر : ذان در حالت رفعى و ذين در حالت نصبى و جرّى .
تثنيهء مؤنّث : تان در حالت رفعى ، تين در حالت نصبى و جرّى .
جمع مذكّر و مؤنّث : أولاء كه تلفظ آن به مدّ بهتر است .
مكان نزديك : هنا ، هيهنا ( با هاء تنبيه ) .
مكان دور : هنالك ، هنّا ، هنّا ، هنّت ، هنّت ، ثمّ
براى اشاره به دور ، كاف خطاب ( ك ، ك ، كما ، كم ، كنّ ) بدون همراهى با لام ( مانند ذاك و هناك ) و با لام ( مانند ذلك و هنالك ) كه به آنها متّصل مىشود .
اگر قبل از اسم اشاره ، هاء تنبيه آورده شود ، آوردن لام جايز نخواهد بود ، مانند هذاك .
اسم موصول
88
موصول الاسماء الّذى الانثى التى * و اليا اذا ما ثنّيا لا تثبت
مضاف و مضاف اليه مبتداء ، مبتداى دوّم خبر آن محذوف است ( يعنى الذى منه ) اين مبتداء و خبر محلا مرفوع خبر براى مبتداى اوّل است ، مبتدا ، خبر اين جمله عطف به جملهء صغرى ( جمله خبر ) به حذف عاطف ، استيناف ، مفعول لا تثبت ، ظرف از ادات شرط ، ما زائده ، ماضى تثنيه مجهول جملهء فعليه جملهء شرط محلا مجرور مضاف اليه اذا ، فعل نهى و فاعل جواب شرط به قرينهء اين فعل نهى محذوف است ( يعنى : و لا تثبت الياء اذا ثنّيتها فلا تثبتها )
موصولهاى اسمى ، ( برخى از آن ) الّذى است و مفرد مؤنث آن الّتى است ، ثابت نگذار