2 - اسم لا معرب است يعنى مضاف و شبه مضاف است :
دو وجه رفع و نصب جايز است . ( لا طالب علم ظريفا ( ظريف ) عندى )
در اعراب اسمى كه به لاى جنس عطف مىشود ، در صورتى كه لاى نفى جنس تكرار نشده باشد ، رفع و نصب جايز است ، مانند : لا رجل و امرئة عندنا .
دخول همزهء استفهام بر لاى نفى جنس ، تغييرى در آن ايجاد نمىكند .
حذف خبر لاى نفى جنس در جائى كه مراد از آن واضح باشد ، بسيار است . گاهى اسم آن هم حذف مىشود .
ششم : افعال قلوب
206
انصب بفعل القلب جزأى ابتدا * أعني رأى خال علمت و جدا
فعل امر و فاعل ، متعلق به انصب ، مضاف اليه ، مضاف و مضاف اليه مفعول انصب ، فعل مضارع و فاعل ، لفظ رأى مفعولبه و سه فعل بعدى عطف به آن به حذف عاطف ، الف و جدا الف اطلاق است .
نصب بده به وسيلهء فعل قلبى ، دو جزء ابتداء را ( يعنى مبتدا و خبر ) قصد مىكنم ( از آن فعل قلبى ) ، رأى ( يقين و يا ظنّ داشت ) و خال ( ظنّ و يا يقين داشت ) و علمت ( يقين داشتم ) و وجد ( يقين داشت ) .
207
ظنّ حسبت و زعمت مع عدّ * حجى درى و جعل اللّذ كاعتقد
سه كلمه اول كه اسم براى سه فعل است عطف به رأى به حذف عاطف در دو فعل اول ، ظرف مكان متعلق به اعنى در بيت قبل ، لفظ عدّ مضاف اليه ، سه فعل بعدى نيز عطف به عدّ ، لغتى در الّذى موصول اسمى صفت براى جعل ، جار و مجرور متعلق به عامل مقدر صله .
و ( نيز ) ظنّ و حسبت ( يقين داشتم و يا معتقد شدم ) و زعمت را ( گمان داشتم ) با ( اين افعال ) عدّ ( گمان داشت ) و حجى ( معتقد شد ) و درى ( يقين داشت ) و جعل كه مانند ( و به معناى ) اعتقد ( اعتقاد داشت ) است .