كه نزد او امانت بود و براى مصحف عثمان الگو ، در موعد مقرّر به وى باز گرداند .
اما وقتى عثمان از دنيا رفت « عبد اللّه بن عمر » دستور داد كه آن مصحف را نيز بسوزانند . در روايت ديگرى آمده است كه : حفصه در دوران خلافت معاويه از دنيا رفت ، و والى مدينه « مروان بن حكم » مصحف او را سوزاند .
به هر حال ، اين عثمان بود كه دستور داده بود كه پس از درگذشت حفصه ، مصحف او را بسوزانند .
در اين جا جاى اين پرسش است كه اگر عثمان مصاحف ديگر را به خاطر اين كه سبب فتنه بوده است و در آن لهجههايى غير از لهجهء قريش ديده مىشد ، سوزاند ؛ پس چرا بر آن شد كه مصحفى كه نزد حفصه بود ، سوزانده شود ، با اين كه آن را راهنما و ميزان براى مصحف خويش و ساير نسخههايى كه به دستور او نوشته مىشد ، قرار داده بود ؟
پاسخ اين است كه : چون « حفصه » به آن مصحف علاقمند بود و مىخواست نزد او بماند و عثمان نمىخواست او را ناراحت كند ، لذا آن را به وى برگرداند ، و لكن از طرفى مىترسيد كه مصحف حفصه به دست نااهلان بيفتد و در آن محو و اثباتى صورت پذيرد و ادّعاى تحريف در مصحف عثمان شده و به محاكمه كشيده شود ، و طبيعة مصحف حفصه صلاحيت اين كار را داشت ، از اين رو عثمان دستور داد كه پس از درگذشت حفصه ، آن مصحف را بسوزانند ، و اگر در زمان حياتش اين كار را نكرد به خاطر احترام به او بود ، بنابر اين هم نسبت به قرآن جانب احتياط را گرفت و هم حفصه را نيازرد .
ترتيب آيات و سورهها
دانشمندان همگى بر اين مطلب اتفاق دارند كه آيات قرآن به دستور الهى مرتّب شده است بدين گونه كه هرگاه آيهاى نازل مىشد ، رسول اللّه ( ص ) به كاتب و صحابهاش دستور مىداد كه آن را در فلان جا از فلان سوره قرار دهند ، و با اين كار آن آيه به سرعت با آيات ديگر تركيب و تنظيم مىشد ، كه اين