يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا
« اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را جماعتها و قبيلهها قرار داديم ، تا يكديگر را بشناسيد . . . » 227
و چنانچه قبلا خاطر نشان كرديم ، اساس تعارف و آشنايى ، برابرى است ، همانطور كه آشنايى با يكديگر ، دوستى و همكارى در تمام امور زندگى را مىطلبد .
عدالت اساس روابط انسانى است . همانطور كه خداوند مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ وَ لَوْ عَلى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيراً فَاللَّهُ أَوْلى بِهِما فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوى أَنْ تَعْدِلُوا وَ إِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، به عدالت فرمانروا باشيد و براى خدا شهادت دهيد ، هر چند به زيان خود يا پدر و مادر يا خويشاوندان شما - چه توانگر و چه درويش - بوده باشد ، زيرا خدا به آن دو سزاوارتر است . پس ، از هواى نفس پيروى نكنيد تا از شهادت حق عدول كنيد ، چه زبان بازى كنيد يا از آن اعراض كنيد ، خدا به هر چه مىكنيد آگاه است . » 228
و نيز در زمينهء روابط عمومى انسانها مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، در راه خدا پايدار و استوار باشيد و به عدل گواهى دهيد ، و دشمنى با گروهى وادارتان نكند كه عدالت نورزيد ، عدالت ورزيد كه به تقوى نزديكتر است و از خدا بترسيد كه او به هر كارى كه مىكنيد آگاه است . » 229
و نيز به عدالت عمومى فرمان داده مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ . . .
« خدا به عدل و احسان فرمان مىدهد . . . » 230
و بر اساس عدالت بايد مقابله به مثل كرد و به همان اندازهء تجاوز پاسخ گفت :
چنان كه مىفرمايد :
وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ وَ لَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ