بايد نفقه زن و فرزند را عهدهدار شود و به احوال آنان رسيدگى كند و نيازهاى آنان را بر طرف كند و اين فطرت انسان است كه زن را نگهبان خانه و مرد را روزى آور خانواده قرار داده است ، پس اين قانون كه سهم ارث به اندازه نياز است ، موجب آن شده است كه سهم مرد از سهم زن بيشتر باشد ، پس نياز برادر از خواهر به مال بيشتر است ، و اقتضاى عدالت نيز همين است ، زيرا تساوى در هنگام نياز ظلم است ، پس كسانى كه سهم ارث زنان را به اندازه مردان مىخواهند ، مساوات عادلانهاى را درخواست نكردهاند .
4 - چنان كه ملاحظه كرديم دين اسلام ، ميراث را بين خويشان تقسيم نموده ، و آن را اختصاص به فرد خاصّى مثلا فرزند اوّل يا فرزندان بدون در نظر گرفتن پدر و مادر نداده است ، و دست مورث را باز نگذاشته تا تركهء خود را به هر كه مىخواهد بدهد ، و ديگران را محروم كند ، بلكه شارع به طور حتمى دو سوّم آن را براى تعدادى از ورثه معين كرده است ، و گاهى به طور نادر ، وارث فقط يك نفر است و آن در صورتى است كه نزديكان ميّت اندك باشند ، كه همانطور كه به خواست خداوند در بحث وصيت خواهيم گفت ، در اين صورت شخص مىتواند وصيت كند و مقدارى از مال خود را به نزديكانى كه از او ارث نمىبرند ، بدهند .
و اگر ارث به بستگان دورترى چون برادر و خواهر و عمو رسيد بايد به طور عادلانه توزيع شود ، و اختصاص به فرد خاصّى پيدا نكند ، بلكه هيچ يك از بستگان نبايد وارث منحصر به فرد باشند ، پس اگر وارثين تعدادى برادر پدر و مادرى و تعدادى برادر مادرى بودند ، ميراث به همه آنان مىرسد و به برادرهاى مادرى يك سوم آن خواهد رسيد .
و به اين ترتيب مىبينيم كه ارث در قرآن كريم و در سنّت نبوى به طور عادلانه تقسيم شده است و بدون ترديد اگر در يك نقطه متمركز شود ، به سايرين ستم خواهد شد و هرگز نبايد مال بين عدهاى مخصوص از خانواده در گردش باشد و بقيّه محروم شوند ، بلكه نبايد ثروت و دارايى در جامعه نيز در بين ثروتمندان دست به دست شود و ساير مردم بهرهاى از آن نبرند .
المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 559
مساهمون: محمد أبو زهرة
ص٥٥٩