سوّم : جنس و نژاد و قبيله ، معيار برترى نيست ، بلكه ملاك فضيلت ، عمل صالحى است كه به منظور رضاى خدا و سود رساندن به مردم و دفع فساد در زمين انجام مىگيرد ، و كرامت بر اساس رنگ و يا نژاد مثلا سامى يا آريايى نيست بلكه بر پايه كارى است كه براى خدمت به همنوعان باشد ، تمام آيات قرآن انسانها را به رحمت و مهربانى به يكديگر دعوت مىكند ، مثلا مىفرمايد :
يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً
« اى مردم از خدايى كه شما را از يك تن آفريد ، و از آن يك تن ، جفت او را خلق كرد و از آن دو مردها و زنهاى بسيارى پديد آورد بپرهيزيد و از خدايى كه به نام وى از همديگر تقاضا مىكنيد بترسيد و از ارحام بپرهيزيد كه مبادا قطع رحم كنند ، همانا خدا بر شما نگهبان است . » 83
و نيز بر وحدت و يگانگى انسانها تأكيد مىكند و مىفرمايد :
كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ
« مردم يك گروه بودند پس خداوند پيامبرانى براى مژده و بيم دادن به مردم فرستاد . » 84
عدالت در روابط بين المللى
وجود عدالت همانطور كه بين افراد لازم است ، بين جوامع و دولتها نيز لازم است ، به همين جهت روابط مسلمانان با ديگران بر اساس عدالت بود ، غير مسلمانان مورد ستم قرار نمىگرفتند و هيچ خيرى از آنان دريغ نمىشد ، چرا كه همهء مردم ، نسبت به خدا يكسانند .
بسيارى از دولتها - حتّى آنها كه در عهد نزول قرآن بهرهاى از تمدّن داشتند مانند ايران و رومانى و يونان - براى غير هموطنان خود هيچ نوع حقّى قائل نبودند و ديگران را وحشى و بيگانه مىشمردند ، حتّى بنى اسرائيليها كه در سايهء حكومت رومانى مىزيستند ، رومانى به حساب نمىآمدند و از مزاياى مليّت آن بهره نمىبردند ، زيرا چنين تبليغ شده بود كه رومانى بودن شرافتى است