لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ
« براى نيكوكاران ، پاداش نيكو و زيادى است . » 72
قرآن كريم عقايد اسلامى را كه هيچ مسلمانى نمىتواند آن را انكار كند ، و هر كه انكار كند به قول شافعى بايد او را توبه داد - بيان كرده است .
و تمام عقايد اسلامى بر پايهء ايمان به يكتايى خدا و عدل او و اين كه او فاعل با اراده و اختيار است . و هر كه عمل نيك انجام دهد ، او را پاداش نيكو خواهد داد و هر كه بدى و فساد كند . عذابش نمايد ، استوار است .
و بر اساس همين عقايد است كه پيامبران همراه با معجزات و امور خارق العاده ، مبعوث شدهاند ، و عدل الهى ايجاب مىكرده است كه قيامت و حساب و ثواب و عقاب در كار باشد ، و هر فردى در گرو كردار خويش باشد .
معاد جسمانى
در گذشته ، برخى از نويسندگان فيلسوف نما به مذاقشان خوش مىآمد كه بگويند : قيامت و بهشت و جهنّم و حساب و عقاب و ثواب ، امورى روحانى و معنوى هستند نه جسمانى و مادّى ، و اين اعتقاد ناشى از ضعف ايمان آنان به عالم غيب بوده است ، اين پندار و گفتار باطلى است ، زيرا اگر معاد روحانى باشد پس چرا مشركان از اين درشگفت بودند و مىپرسيدند كه چگونه پس از اين كه تبديل به خاك شدند ، برانگيخته مىشوند ؟ بازگشت روح كه چنين تعجّب و انكارى به دنبال ندارد ، زيرا در آن صورت ديگر نيازى به بازگشت جسم - كه تبديل به خاك شده است - نخواهد بود و پاسخ آنان آسان بود كه : « بدنهاى شما باز نمىگردد ، بلكه ارواح شما باز مىگردد . » ( و ديگر آيات بسيارى در رفع استبعاد معاد جسمانى نمىآمد . )
چون از صريح قرآن استفاده مىشود كه معاد جسمانى است ، پس قطعا روح و جسم هر دو ، پاداش و كيفر داده خواهند شده و نتيجهء منطقى اين است كه نعمت و پاداش كسانى كه از گورها برخاستهاند ، مربوط به تن و روح آنها باشد و طبعا نعمتهاى تن و جسم ، مادّى خواهد بود ، از اينرو بايد به اين كه نعمتهاى