ضررش مىباشد نه به نفعش ، مانند قول خداى متعال دربارهء منافقان :
يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ . . .
« منافقان گويند : اگر به مدينه مراجعت كرديم البته بايد عزيزها ( منافقان ) ذليلها ( پيامبر و مسلمانان ) را از شهر بيرون كنند ، آرى عزّت مخصوص خدا و رسول و اهل ايمان است . . . » 371
كه خداوند اساس كلام ايشان را مىپذيرد ، عزيزها ذليلها را بيرون مىكنند ، امّا آن كه عزيز است ، خدا و پيامبر و مؤمنانند .
ج : در آغاز خود را با نظريهء دشمن موافق جلوه دادن و آنگاه خلاف آن را ثابت كردن و از اين قبيل است سخن خداوند كه از زبان پيامبران با اقوامشان حكايت مىكند :
مانند :
قالَتْ رُسُلُهُمْ أَ فِي اللَّهِ شَكٌّ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَ يُؤَخِّرَكُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونا عَمَّا كانَ يَعْبُدُ آباؤُنا فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِينٍ قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ ما كانَ لَنا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ
« رسولان در جواب مردمشان گفتند : آيا مىتوان در مورد خدايى كه آفريننده آسمانها و زمين است ترديد كرد ؟ خدا شما را به مغفرت و آمرزش از گناهانتان مىخواند تا اجل معيّن و عمر طبيعى به تأخير اندازد ، كافران گفتند : ما شما پيامبران را مثل خود بشرى ، بيشتر نمىدانيم كه به دعوى نبوّت مىخواهيد ما را از آنچه پدرانمان مىپرستيدند ، باز داريد ، اگر راست مىگوييد حجّت و دليلى آشكار بر ادّعاى خود بياوريد ، رسولان پاسخ دادند : آرى ما هم مانند شما بشرى بيش نيستيم ليكن خداوند هر كه از بندگان بخواهد ( به نعمت بزرگ نبوّت ) منّت گذارد و ما را توان آن نيست كه معجزهاى جز به اذن پروردگار بياوريم ، مؤمنان بايد در هر حال به خدا توكّل كنند » 372 در اين جا رسولان مقدّمهء سخن اقوامشان را پذيرفتند امّا نتيجه مورد نظر آنان را رد كردند و گفتند :
لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى مَنْ يَشاءُ
يعنى : اين كه شما گفتيد ما انسانيم ، سخن به جايى است ، ولى اين دليل بر ادّعاى شما كه ما