روانترين و شيواترين بيان ، آگاهى پيدا مىكند و اگر دانشمند و فيلسوف و پژوهشگر در عالم هستى باشد ، علاوه بر عظمت بيان و برترى دليل و برهان به دقّت و قوّت دانش قرآن و توافق عقل بشر با آن ، پى خواهد برد ، پس آفرين بر كسى كه قرآن را فرستاد .
آيات زيرا را نيز پس از قرائت ، مورد تأمّل قرار دهيد :
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« همانا ما آدمى را از گل خالص آفريديم ، پس آنگاه او را نطفه گردانيده و در جاى استوار قرار داديم ، سپس نطفه را علقه و علقه را گوشت پاره و باز آن گوشت را استخوان و آنگاه بر استخوانها گوشت پوشانيديم ، پس از آن خلقتى ديگر انشا نموديم ، آفرين بر قدرت كامل بهترين آفرينندگان » 351 تدبّر در اين آيات ، حتّى فرد بىسواد را بهرهء فراوان مىبخشد مثلا او مى فهمد كه خداوند متعال به زودى مردم را در قيامت زنده خواهد كرد و از اينرو بر ايمانش افزوده مىشود و نيز از آنچه تاكنون نمىدانسته ، آگاه مىشود و همچنين دانشمندى كه دربارهء انسان و حيوان از به دو پيدايش و عالم جنين تا قرار گرفتن آن در روى زمين تحقيق مىكند ، با قرائت اين آيه به دقّت علم و تكوين و راستى آن پى مىبرد ، حتّى نقل شده است كه برخى از پزشكان بزرگ در اروپا ، با خواندن آيه ، چنين اعتقاد پيدا كردند كه حضرت محمّد ( ص ) بزرگترين پزشك در نسلهاى گذشته بوده است ، ولى پس از آن كه پى به امّى بودن او بردند ، ايمان آوردند كه اين از دانش آفريدگار انسانها است .
و به اين ترتيب خوانندهء كتاب خدا ، در آن ادلّه و براهينى مىبيند كه انسان بىسواد ، آن را به خوبى درك مىكند و به آنچه نميدانسته آگاه مىشود و به تناسب درك و معرفتش بهره مىجويد و آنچه را درك مىكند ، راست و قطعى و بدون شك و شبهه است .
و دانشمند پژوهشگر ، در آن به حقايق راستينى برخورد مىكند كه