برمىگردانند ، آيا اين كيست كه زمين را آرامگاه شما قرار داد و در آن نهرهاى آب جارى كرد و كوهها را برافراشت و ميان دو دريا حايل گردانيد ؟ آيا با وجود خداى قادر خداى ديگرى هست ؟ لكن اكثر مردم نمىدانند ، كيست آن كه دعاى بيچارگان مضطّر را به اجابت مىرساند و رنج و غم آنان را بر طرف مىسازد و شما مسلمانان را جانشينان اهل زمين قرار مىدهد ، آيا با وجود خداى يكتا ، خداى ديگرى هست ؟ اندكى از مردم متذكّر اين حقيقت هستند ، كيست آن كه در تاريكيهاى برّ و بحر عالم شما را هدايت مىكند ؟ و كيست كه به بادها مژده باران رحمت مىفرستد ؟ آيا با وجود خداى يكتا خدايى هست ؟ او بسى برتر است از آنچه شريك وى مىسازند ، آن كيست كه نخست آفرينش را آغاز مىكند آن گاه همه را باز مىگرداند ؟ و آن كيست كه از آسمان و زمين به شما روزى مىدهد ؟ آيا با وجود خداى يكتا خدايى هست ؟
بگو اگر راست مىگوييد ( و مدّعايى غير از اين داريد ) بر آن دليل بياوريد » 326 مىبينيد كه از راه تجزيه و ذكر اجزاء موضوع به استدلال مىپردازد ، گرچه همهء اجزاء را به طور كامل بيان نمىكند ، البته سبك استدلال اين است كه هر جزئى به تنهايى دليل بر يكتايى و خالقيت و مديريّت خدا بر جهان آفرينش باشد ، از اينرو پس از ذكر هر جزء به نفى شريك مىپردازد .
نمونهء ديگر از اين نوع استدلال آيات زير است :
وَ مَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلهٌ مِنْ دُونِهِ فَذلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ
« و هر كس از آنان بگويد كه من معبودم ، نه خداى به حق ، ما او را به آتش دوزخ كيفر خواهيم كرد ، و اين گونه ستمگران را پاداش مىدهيم ، آيا كافران نديدند كه آسمانها و زمين بسته بودند ما آنها را شكافتيم و از آب