با دليل قطعى و روشن مىباشد .
در قرآن ، استفهام براى تنبيه فراوان است ، و همچنين براى برانگيختن تعجب و شگفتى پيرامون ادّعاهاى باطل و پوچ و بيان علت غرابت آن اباطيل است كه ما مىتوانيم تمام اين موارد را در قرآن شمارش و بيان كنيم ، و آنچه ذكر مى كنيم از باب « مشت نمونه خروار » است ، مى باشد .
اين آيات را ملاحظه كنيد :
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ قَوْمٌ مُنْكَرُونَ
« آيا حكايت ميهمانان گرامى ابراهيم ، به تو رسيده است ، هنگامى كه بر او وارد شدند و سلام گفتند و او جواب سلام داد و گفت : شما مردمى ناشناس هستيد . . . » 179
مى بينيد كه ماجرا براى تشويق و خوب گوش كردن مخاطب ، همراه با استفهام و نيز با عبارتى مجمل و فشرده شروع شده است ، تا شنونده آمادگى براى شنيدن مشروح داستان را - كه پس از آن خواهد آمد - پيدا كند .
آيات ديگرى كه استفهام در آن براى اعلام قدرت خداست و شنوندگان نيز آن را منكر نيستند - و طبعا استفهام هم براى تقرير و تثبيت و هم براى اقرار و تصديق مخاطبان است - به شرح زير مىباشد :
قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ مَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ مَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَ فَلا تَتَّقُونَ فَذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لا يُؤْمِنُونَ قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَفْعَلُونَ
« ( اى رسول ما به مشركان ) بگو : كيست كه از آسمان و زمين به شما روزى دهد و كيست به شما چشم و گوش عطا كند و چه كسى از مرده زنده و از زنده مرده برمىانگيزد و چه كسى تدبير جهان را به عهده دارد ؟ به زودى در پاسخ خواهند گفت : خدا ، پس بگو : چرا از خدا نمىترسيد ، اين چنين خدايى به