جز او چيزى را نخواهم .
اين عوامل سبب شد كه دربارهء كتاب خدا مستقلا به بحث و تحقيق پرداختم . كتاب حاضر نتيجهء اين بحثهاست كه اميدوارم در حدّ خود با ارزش باشد ، اگر چه اين كتاب در خور شأن موضوع خود نيست ، زيرا موضوع آن « كتاب خدا » است ، كه والاتر از اين است كه همّت و ارادهء ما به آن دست يابد ، و كجا ناتوانى چون من مىتواند آن را توصيف يا تعريف كند ، در حالى كه قويترين شعورها ، و روشنترين ذهنها از درك آن عاجزند .
مباحث كتاب
الف - نخست به نظرم آمد به نزول تدريجى قرآن و حكمت آن با استفاده از متن قرآن و شرايط عصر نزول و لزوم حفظ قرآن در سينهها بپردازم و سپس توضيح خواهم داد كه قرآن در زمان رسول خدا ( ص ) به نگارش درآمد ، به اين ترتيب كه : آيه يا آياتى را كه بر او نازل مىشد بر « كتّاب وحى » ديكته مىكرد و با اتمام نزول ، نگارش آن نيز پايان مىيافت ، و قراءت قرآن به ترتيب فعلى آيات و سورهها تكميل مىشد . پس از آن در خصوص جمع آورى قرآن در زمان ابى بكر و عمر و بعد در زمان عثمان سخن خواهم گفت .
ب - در مورد حروف ، قراءت و نزول قرآن - به دور از هر گونه افراط و تفريط - روش ميانهاى را بر مىگزينم ، چه اين كه برخى از دانشمندان با زياده روى ، و دورى از حقيقت در اين زمينه سخنانى باطل و غير معقول بر زبان راندهاند ، به طورى كه برخى از افرادى كه علاقمند به جمع و نقل نظرات مخالف هستند ، در مورد نزول قرآن ، چيزهايى بر خلاف صريح قرآن كريم نقل كردهاند . زيان اين سخنان و نظرات و تضاد آنها به حدّى است كه پارهاى از كسانى كه حرمتى براى اسلام قائل نيستند ، به برخى از اين نظرات متشبّث مىشوند . مثل نظريهاى كه مىگويد : فقط معناى قرآن بر قلب پيامبر ( ص ) نازل شده است ، امّا الفاظ قرآن از اختراعات خود پيامبر ( ص ) است ، و اينان كلام خدا را آنجا كه پيامبرش قراءت و نطق مىآموزد فراموش كردهاند :