كرد كه تداركات سفر خود را آغاز كنم و مخصوصا آنچه براى حفظ از سرما لازم است تدارك ببينم .
ديروز كه 24 نوامبر بود طرف عصر صدر اعظم بوسيلهء منشى خودش اطلاع داد كه با عزيمت من موافقت شده است و بايد آماده باشم كه همين امروز براى ادامهء سفر حركت كنم . من به او پاسخ دادهام كه تداركات سفرم آماده شده است اما اميدوار بودم كه بتوانم پيش از عزيمتم به دستبوس اعليحضرت نايل شوم و از عنايات خيرخواهانهء ايشان براى چنين سفرى دراز بهرهمند گردم . از او خواهش كردم اطلاع دهد كه آيا تزار با پذيرفتن من موافقت خواهد كرد ؟ تاكنون پاسخ اين تقاضا نرسيده است و اكنون با كمال عجله اين نامه را بحضور انور عالى مىنويسم .
سرما فوق العاده شدت يافته است ، و برف ضخيمى بر زمين نشسته است .
بنا باظهار منشى صدر اعظم تا هشتر خان كه در ساحل درياى خزر قرار دارد دو ماه و نيم و حتى بيشتر راهست . اما پس از شش روز مىتوان به رود ولگا رسيد و چون اين رود يخ نزده است با كشتى در مدت سه هفته به درياى خزر خواهيم رسيد . تا آنجا كه توانستم از بيانات مترجم خودم بفهمم تزار مايل است كه من زودتر عزيمت كنم تا بتوانم از راه آب سفر كنم زيرا راه خشكى از طريق صحراى تاتارستان نه تنها دراز - تر و خستهكنندهتر است بلكه خطرناك هم هست .
به نظر من ولگا بايد يك صخرهء سنگى باشد و نه يك شط تا در اين سرمائى كه ما مىبينيم يخ نزده باشد . خدا مىداند كه من هشتاد و شش
ايتر پرسيكوم ( فارسي ) — صفحة 91
مساهمون: ژرژ تكتاندر فن دريابل
ص٩١