امتناع ندارد ، اشاره به آن است كه گاهى روح انسان از مكرر شنيدن برخى از أمور ناراحت مىشود وگويا آن را از گوش خود بدور مىاندازد چنان كه انسان آب را از دهان خود بيرون افكند .
( 59380 - 59375 )
فدع عنك من مالت به الرميّه « 12 » ،
ياد افراد مغرض وبد نيّت از قبيل عمر وعاص را از خاطر ببر وبه آنچه در بارهء ما مىگويند اعتنا مكن واحتمال مىرود كه امام با اين جمله خود معاوية را اراده كرده باشد از باب إياك اغى واسمعى يا جاره به تو مىگويم واي همسايه بشنو . كلمهء رميّه استعاره از أموري است كه مورد هدف وقصد انسانها مىباشند ، وچون اين أمور ، آدمي را جذب كرده ، به انجام اعمال وأدار مىكنند ، ميل را به آن نسبت داده است .
( 59388 - 59381 )
5 - فانا صنايع ربنا . . . لنا ،
نكته پنجم ، به طريق ديگر در اين جمله برترى خاندان خود را بر ديگران خاطر نشان كرده وآن عبارت از اين است كه خداوند نعمت بزرگ پيغمبرى را به اين خانواده اختصاص داده وبه واسطهء ايشان مردم را هم از آن برخوردار فرموده ، واين جمله در حكم مقدّمهء صغراى قياس از شكل اوّلى است كه به منظور فخر ومباهات دليل آورده است كه هيچ كس را نسزد كه از نظر شرافت با آنها برابرى كند ودر فضيلت با ايشان همسرى كند ، وكبراى آن در تقدير چنين است : وهر كس بلا واسطه تربيت يافته وپروردهء پروردگارش باشد ، ومردم بعد از أو ، وبه واسطه وى ، پروردهء پروردگار باشند ، هيچ كس نمىتواند در شرافت وفضيلت با أو برابرى كند . لفظ صنايع در هر دو موضع به عنوان مجاز به كار رفته ، واز باب اطلاق اسم مقبول بر قابل وحالّ
هامش
( 12 ) اين جمله ، مثلي است براي كسى كه از راه راست بيرون رفته ، به بيراهه مىرود خلاصهء معنا : از كساني كه به طمع صيد دنيا ، از راه حق بيرون رفتهاند مانند عمرو عاص پيروى مكن وبه سخنانشان گوش مده فيض الاسلام ، ج 2 ، صفحه 896 . ( مترجم )