است : هر گاه چنين است كه خداوند جانشين هر چيزى غير از خود أو مىباشد وهيچ چيز جاى خدا را نمىگيرد پس واجب است خشنودى أو رعايت شود نه اين كه به خاطر جلب رضايت غير أو ، خشم وغضب وى انتخاب شود .
( 59062 - 59038 ) در آخر به نمايندهء خود امر مىفرمايد كه نماز را در وقت معينش انجام دهد وچنان نباشد كه اگر قبل از وقت نماز بىكار باشد وفراغت داشته باشد آن را همان پيش از وقت انجام دهد ويا اگر هنگام نماز رسيد وگرفتارى برايش پيش آمد ، نماز را به بعد از وقت موكول كند زيرا نماز از هر كار وشغلى مهمتر وارزشمندتر است وبعد وى را آگاه كرده است كه هر عملي از اعمال نيك تابع وپيرو نماز است يعنى وقتي كه انسان رعايت نماز خود را بكند وهر كار آن را بموقع انجام دهد ناگزير كارهاى ديگر را هم بموقع ودرست عمل مىكند ، ولى هر گاه در نماز رعايت اين أمور را نكند در غير آن بيشتر سهل انگارى خواهد كرد ، به دليل اين كه نماز پايهء استوار دين وبالاترين عبادتهاست چنان كه از پيامبر أكرم روايت شده است كه وقتي از آن حضرت در بارهء برترين اعمال سؤال شد فرمود : انجام دادن نماز در أول وقت ، وفرمود أول چيزى كه بنده در قيامت نسبت به آن مورد محاسبه قرار مىگيرد نماز است وكسى كه نمازش درست وكامل باشد حساب ساير عبادات بر أو آسان خواهد بود ، اما كسى كه نمازش نادرست باشد هم در بارهء نماز وهم بقيه اعمال مورد محاسبه ومؤاخذه قرار مىگيرد .
« قابل ذكر است كه امام ( ع ) در اين عهدنامه در بارهء نماز وملحقاتش سخن طولانى داشته است كه مرحوم سيد رضى آن را ناتمام گذاشته وبه همين مقدار كه در متن ذكر شد اكتفا كرده است ولى ما در اين شرح بقيهء آن را براي مزيد فايده ذكر مىكنيم :
به نمازت بنگر كه چگونه است ، تو پيشواى جامعهات مىباشى اگر آن را كامل انجام دهى يا سبك بشمارى مسئوليتش با توست . هر پيشوا كه در جامعهاى
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 739
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧٣٩