كيفر تجاوز را ، تجاوز ناميده
« فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ
« 2 » » وسپس عمل آنها را كه گناه وظلم است به خدا نسبت داده وخود آنان را ستمكارتر خوانده زيرا كه ايشان معصيت وظلم را آغاز كردهاند بنا بر اين ، افعل تفضيل به معناى خود صدق مىكند ونيازى به اين كه آن را به معناى اسم فاعل بگيريم نيست ، وهمچنين است اعلام به اين كه از خداوند انتظار بخشش وكرم در بارهء آنها مىشود به اين اعتبار است كه خداوند آنان را مورد عفو خود قرار دهد .
3 - به بندگان خدا مىآموزد كه چگونه از دنيا به مقدار واجب ولازم بهره گيرند وحالت پرهيزكاران را بيان مىدارد تا به آنها اقتدا كنند :
( 58825 - 58770 )
ذهبوا بعاجل الدنيا . . . ولا ينقض لهم نصيب من لذة ،
خلاصهء آنچه در شرح حال أهل تقوا بيان فرموده آن است كه آنها از تمام أهل دنيا استفادهء بيشترى از دنيا بردهاند زيرا لذتى كه آنان از دنيا بردهاند بالاتر وبرتر از لذتهاى ساير أهل دنيا مىباشد . علاوة بر آنچه در آخرت از فوز عظيم كه نصيب آنان مىشود به اين دليل كه خدا به پرهيزكاران چنين وعده داده است .
بدان ، آنچه كه حضرت از دنياي زودگذر در حق پرهيزكاران به آن اشاره فرمود : كه با أهل دنيا در آن شركت داشتند واز آن لذتى بالاتر بردند كه رفاهطلبان وستمگران متكبر مىبرند ، اشاره است به اين كه لذتهاى مورد استفاده أهل تقوا لذتهاى مباح وبه اندازهء نياز است ومعلوم است كه چنين بهرهگيرى به درجاتى بالاتر از لذتهاى فراوان نامشروع مىباشد ، ودر جاى ديگر به بيان ديگر توضيح مىدهد : كه پرهيزكاران با أهل دنيا در دنيايشان شريكند اما أهل دنيا با آنان در آخرتشان شركت ندارند . خداوند از دنيا به اندازهء كفايت براي آنها مباح ومجاز وايشان را به آن سبب بىنياز وقانع كرده است چنان كه در قرآن مىفرمايد :
« قُلْ
هامش
( 2 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 193 ) يعنى : پس كسى كه بر شما تجاوز كند ، برابر آنچه بر شما تجاوز كرده است .