( 58515 - 58419 ) 10 - آخرين نكته سفارش به رعايت حال حيوانات فرموده است كه نمايندهاش به أميني كه براي حفظ آنها مأمور كرده بگويد : ميان ناقة وبچهاش فاصله ايجاد نكند وتمام شيرش را ندوشد ، زيرا اين دو عمل به طفل زيان وارد مىكند ، زيادة از حدّ از أو سواري نگيرد وچنان نباشد كه زحمتها را منحصر به يكى كند وبقيه را معاف دارد زيرا اين كار بسيار ضرر دارد اما رعايت حد اعتدال ضرر سواري را كاهش مىدهد وحكايت از مهربانى طبيعي مىكند وهمچنين استراحت دادن به حيوان خسته وآسان گرفتن بر زخمى وسم ساييده ولنگ لازم است ، ونيز دستور مىدهد كه در مسير راه آنها را به علفزارها ومحل آب داخل كند ودر ساعتهاى آسايش به آنها فرصت تنفس واستراحت دهد تا وقتي كه به محل معين رسيدند چاق وسر حال باشند ودر بارهء هدف از اين امر ونهىها مىفرمايد : تا اين كه آنها را بر طبق كتاب خدا وروش پيامبرش تقسيم كنيم ، اين مطلب با اين كه از وضع وحال آن حضرت ، براي هر كسى معلوم ومشخص است اما چون در رعايت حال اين حيوانات سفارش زياد فرمود ، ممكن است براي برخى أوهام فاسده ، اين تصور پيدا شود كه شايد به سبب غرض شخصي كه نفعش به خودش مىرسد ، وبر خلاف كتاب خدا وسنت پيامبر است اين همه اصرار دارد ، لذا فرموده است : طبق كتاب خدا وسنت پيامبر تقسيم كنيم ، وسپس نمايندهء خود را تشويق كرده است به اين كه اين اعمال پاداش أو را نزد خداوند زياد مىكند وهدايت ورشد أو را به راه خداوند نزديكتر مىكند . اين كه پاداش وى را مىافزايد به دليل آن است كه اين كارها مشقّت ورنج أو را زياد مىكند وزيادى مشقت باعث زيادى اجر ومزد مىباشد ، واين كه رشد وهدايتش را نزديكتر مىكند به اين سبب است كه در اين امر به دنبال امام رفته وپيروى از هدايت وارشاد أو كرده است كه در قبل آگاهى از آن نداشت . توفيق از خداوند است .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 715
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧١٥