دستورهاى پيامبر اسلام است به دليل آن است كه سبب تاليف قلوب است وتوجه جامعه را به سوى أو وگفتههايش جلب مىكند ، اما در اين مورد از اهميت بيشترى برخوردار است ونياز فراوانترى به آن احساس مىشود ، توضيح آن كه هدف از اين سفارشها وراهنماييها آن است كه از مردم عزيزترين دستاوردشان كه مال ومنالشان باشد گرفته شود ، از اين رو براي جلب رضايت آنان تا اين تكليف سخت را بپذيرند نياز به نرمى وملايمت ومهربانى بيشتر است . لذا امام ( ع ) در اين سخنان ، كارگزارش را سفارش به انجام رفق ومدارا وآسان گرفتن كار ، مىفرمايد تا دلهاى صاحبان أموال را براي اداى حقوق الهى جلب كند .
چند نكته بر جسته در اين سفارشنامه وجود دارد كه به ذكر آنها مىپردازيم :
( 58157 - 58150 ) 1 - چون حركت واقدام به منظور جمع آورى زكات وصدقات ، عملي ديني واز جملهء عبادتهاست از اين رو لازم است كه به قصد تقرب به پيشگاه خداوند وخالصا لوجه اللَّه انجام پذيرد ، به اين دليل نمايندهء خود را امر مىكند كه در حركت خود به سوى آن ، تنها متوجه به خدا وتقواى أو باشد بدون كوچكترين توجهى به غير أو .
( 58176 - 58158 ) 2 - مانند فرمانروايان ستمكار ، در دل مسلمانان رعب وترس ايجاد نكند ، واز اختيارات خود سوء استفاده نكند ، چنان كه گوسفندى يا شترى بدون رضايت أو بگيرد ، يا اين كه روى زمين يا ميان گلهء گوسفند وشتران أو در حالي كه صاحبش ناراحت مىشود وارد نشود .
كلمهء كارها حال از ضمير در عليه كه در محل جرّ است مىباشد .
( 58187 - 58177 ) 3 - به أو دستور مىدهد كه هر گاه به سرزمين يكى از قبايل وارد مىشود ، سر جوى ومحل آب آنها كه عادة با خانههايشان فاصله دارد ، فرود آيد وبر در
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 712
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧١٢