اين وصيت حضرت به روايات مختلف بعضي با جملاتى بيشتر وبرخى كمتر ذكر شده ومرحوم سيد رضى قسمتهايى از آن را حذف كرده است وما اكنون أصل آن را به روايتي كه بيشتر مورد اطمينان است مىآوريم عبد الرحمن بن حجاج مىگويد : حضرت موسى بن جعفر وصيت أمير المؤمنين ( ع ) را براي من فرستاده وآن از اين قرار است « 2 » : اين است آنچه بندهء خدا علي ( ع ) براي جلب رضايت خداوند در مال خود وصيت كرد وبه آن دستور داد ، اميد است كه خداوند متعال به آن سبب مرا در بهشت خود داخل واز آتش دوزخ دور كند ، در روزى كه بعضي چهرهها سفيد ونوراني وبرخى سياه وظلمانى مىباشند :
آنچه از اموالم را كه در ينبع وأطراف آن دارم صدقه قرار دادم وبردگانى كه در آن جا دارم نيز صدقهاند بجز أبو رباح وأبى يبرو « 3 » ، كه آزاد هستند وهيچ كس را در آنان حقي وبر ايشان راهى نيست ، اينها موالى هستند پنج سال است كه در آن جا كار مىكنند ، نفقه ومخارج آنان وخانوادهشان از همان ملك مىباشد وتمام اموالى كه در وادى القرى است براي فرزندان فاطمه مىباشد وبا بردگانش صدقهاند وآنچه در ( ديمه ) « 4 » مال من است ونيز أهل آن همه صدقهاند جز اين كه براي بردگان آن جا ، همان است كه براي صاحبانشان نوشتم . ونيز آنچه در ادنيه مال من است واهلش صدقه است وقصد « 5 » هم ، چنان كه دانستهايد صدقه
هامش
( 2 ) منهاج البراعه ، ج 18 ، صفحه 365 ، در شرح همين وصيت به عنوان المصدر ونقل الوصية على صورتها الكاملة از كافى كتاب وصايا ، وتهذيب كتاب وقوف اين روايت را با اندك اختلاف نقل كرده است .
( مترجم ) .
( 3 ) كافى ، ج 7 ، كتاب وصايا ، ص 49 : غير انّ رباحا واباينزر وجبيرا ، عتقاء ( مترجم ) .
( 4 ) كافى .
( 5 ) ظاهرا بايد عبارت غلط باشد وصحيح آن فقيران يا فقير يا فقير ويا فقيره ووجوه ديگر كه در ذيل ذكر مىشود ، باشد چنان كه در كتاب تهذيب ، ج 9 ، صفحه 147 باب وقوف وصدقات به جاى اين كلمه بلفظ فقيرين آمده كه نام دو مكان از نواحي مدينه نزديك بنى قريضه بوده است ونيز در كتاب كافى ، ج 7 ، باب وصايا ، صفحه 50 ، منهاج البراعه نيز فقيرين ذكر كرده ودر شرح ، صفحه 375 از تهذيب قصيره واز مرآة العقول عفيرتين وبعضي نسخ فقيرتين وبرخى فقرتين واز تاريخ مدينه ، دو موضع در مدينه به نام فقرتان مشهور است واز امام صادق ( ع ) روايتي نقل كرده كه پيامبر چهار زمين به علي ( ع ) قطيعه داد : زمين فقرين ، چاه متين ، وزمين شجره وفقير نام باغي است در ( عاليه ) نزديك بنى قريضه از صدقات علي ( ع ) ، ابن شبه در كتاب علي ( ع ) گفته فقير مال من است چنان كه مىدانيد وصدقه در راه خداست ، أهل مدينه آن را مفرد مصغّر تلفظ مىكنند ، اين بود آنچه منهاج از مرآة نقل كرده است . ( مترجم )